شناسایی و اعتباریابی عوامل معماری تاثیرگذار بر مهارت های شهروندی در دانش آموزان اردبیل

زمینه و هدف: پژوهش حاضر با هدف شناسایی و اعتباریابی عوامل معماری تاثیرگذار بر مهارت های شهروندی در دانش آموزان شهر اردبیل انجام شده است. درک این رابطه، به ویژه در فضاهای آموزشی که بستر اصلی شکل گیری هویت و مهارت های اجتماعی نسل آینده است، اهمیت فراوانی دارد. این تحقیق به دنبال تبیین این موضوع است که چگونه مولفه های کالبدی و فضایی مدارس می توانند به پرورش و تقویت مهارت های لازم برای مشارکت فعال و مسئولانه در جامعه کمک کنند.روش شناسی: این تحقیق از نظر ماهیت، یک مطالعه کاربردی است و از نظر روش، ترکیبی (کمی و کیفی) می باشد. جامعه آماری شامل کهندسان معماری شهر اردبیل بوده است. ابزار گردآوری داده ها شامل پرسشنامه محقق ساخته برای بخش کمی و مصاحبه های نیمه ساختاریافته برای بخش کیفی بوده است. داده های کمی از طریق مدل سازی از نوع تحلیل عاملی تایید مرتبه دوم، با استفاده از نرم افزار (PLS) مورد تحلیل قرار گرفته اند و داده های کیفی نیز با روش تحلیل مضمون تجزیه و تحلیل شده اند.یافته ها: نتایج حاصل از تحلیل کمی نشان داد که هر سه بعد مورد بررسی معماری آموزشی، یعنی «طراحی فیزیکی فضاهای آموزشی»، «تعاملات اجتماعی و فرهنگی در محیط مدرسه»، و «فرهنگ و ارزش های شهروندی در معماری آموزشی»، دارای تاثیر مثبت و معنادار بر مهارت های شهروندی دانش آموزان هستند. به طور خاص، بعد «تعاملات اجتماعی و فرهنگی» بیشترین ضریب تاثیر را دارا بود. تحلیل کیفی نیز مضامین و کدهای باز متعددی را در ذیل هر یک از این ابعاد شناسایی کرد که نشان دهنده جزئیات اجرایی و مصادیق عینی این تاثیرات در محیط مدرسه بود. این مضامین به مواردی چون انعطاف پذیری فضاها، نور و رنگ، چیدمان فضایی برای تعامل، حضور طبیعت، و ادغام نمادهای فرهنگی و هویتی در معماری اشاره داشتند.نتیجه گیری: این پژوهش تاکید می کند که معماری آموزشی، به عنوان یک «عامل توانمندساز، عمل کرده و می تواند به طور موثری در توسعه مهارت های شهروندی دانش آموزان نقش ایفا کند. طراحی فضاهای آموزشی باید فراتر از کارکرد صرف، به فضاهایی پویا، تعاملی، و هویت بخش تبدیل شوند که دانش آموزان را برای زندگی مدنی و مشارکت اجتماعی آماده سازند.

کلیدواژه ها:

معماری آموزشی ، مهارت های شهروندی ، فرهنگ و ارزش های شهروندی