تحلیل نقش خوانایی شهری و ناهمگونی بصری در تجربه ادراکی محورهای تجاری مدرن)مطالعه موردی: محدوده گلسار رشت(

پژوهش حاضر با هدف واکاوی رابطه میان خوانایی شهری و ناهمگونی بصری در محورهای تجاری با تاکید بر پیامد های ادراکی و روانشناختی آن در محدوده گلسار رشت انجام شده است. درگسترش سریع فعالیت های تجاری و غلبه عناصر افزوده بر کالبد دهه های اخیر، با رشد شتابان فعالیت های اقتصادی و غلبه منطق سودآوری بر ضوابط شهرسازی، کیفیت بصری فضاهای شهری مدرن تحت شعاع انفجار اطلاعات تبلیغاتی قرار گرفته است. این مسئله در منطقه ای همچون گلسار منجر به بروز پدیده ای تحت عنوان آشفتگی بصری شده که تصویر ذهنی شهروندان را از محیط دچار تشتت کرده است. روش تحقیق در این مطالعه، کیفی و مبتنی بر رویکرد توصیفی- تحلیلی است.گردآوری داده ها از طریق پیمایش میدانی، مستند نگاری تصویری و تحلیل لایه های کالبدی – بصری صورت گرفته است. چارچوب نظری پژوهش بر مفاهیم روانشناسی محیطی، تئوری های ادراک فضایی و مفاهیم شناختی استوار است تا چگونگی تبدیل تنوع بصری به آشفتگی محیطی را تبیین نماید. یافته های پژوهش نشان می دهد که اگرچه ساختار استخوان بندی گلسار دارای پتانسیل های بالای خوانایی است، اما لایه عناصر افزوده شامل تابلوهای تجاری با ابعاد غیر استاندارد، نورپردازی های تهاجمی و ناهماهنگی در مصالح نما، باعث ایجاد نویز بصری شدیدی شده است. این نویز بصری با پوشاندن نشانه های شهری و مخدوش کردن سلسله مراتب کالبدی، ،فرآیند جهت یابی را مختل و استرس محیطی را افزایش داده است. در نهایت، پیشنهاد می شود با تدوین ضوابط جامع سیما و منظر و ساماندهی عناصر تجاری، توازن میان هویت کالبدی و فعالیت های اقتصادی جهت ارتقای خوانایی محیط برقرار گردد.

کلیدواژه ها:

خوانایی شهری ، آشفتگی بصری ، گلسار رشت ، ادراک محیطی.