بررسی آثار آبخیزداری بر معیشت روستائیان استان ایلام

مدیریت جامع حوزه های آبخیز به عنوان مجموعه ای از اقدامات فنی، بیولوژیکی و مدیریتی، نقشی کلیدی در بهبود شرایط زیست محیطی و اقتصادی مناطق روستایی ایفا می کند. استان ایلام با توجه به موقعیت جغرافیایی، توپوگرافی کوهستانی و مواجهه با مخاطراتی همچون سیل و خشکسالی، یکی از مناطق مستعد برای اجرای پروژه های آبخیزداری در کشور محسوب می شود. پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی-تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه ای، اسناد علمی و گزارش های پژوهشی معتبر به بررسی آثار چندوجهی آبخیزداری بر معیشت روستائیان استان ایلام می پردازد. یافته ها نشان می دهد که اجرای پروژه های آبخیزداری و پخش سیلاب در مناطقی همچون دهلران و آبدانان، به طور چشمگیری منجر به افزایش سطح زیر کشت، بهبود تولیدات علوفه ای، تغذیه مصنوعی سفره های آب زیرزمینی و ایجاد ارزش افزوده اقتصادی شده است. با این حال، موانعی همچون ضعف مشارکت جوامع محلی، نبود انگیزه های اقتصادی مستقیم و نارسایی های آموزشی، تحقق کامل منافع بالقوه این پروژه ها را با چالش مواجه ساخته است. مقاله در پایان، راهبردهایی چندلایه برای افزایش اثربخشی اقدامات آبخیزداری بر تاب آوری معیشتی روستائیان ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

آبخیزداری ، معیشت روستایی ، تاب آوری اقتصادی ، مشارکت محلی ، پخش سیلاب ، استان ایلام.