تنگه هرمز، امنیت انرژی و چالش های حقوقی نوظهور بازتفسیر رژیم عبور ترانزیت در عصر جنگ الکترونیک دریایی

تنگه هرمز به سبب تمرکز انتقال بخش بزرگی از نفت و گاز جهان، گلوگاه اصلی امنیت انرژی و هم زمان کانون منازعه حقوقی-راهبردی در حقوق دریاست. پژوهش حاضر با هدف بازتفسیر رژیم عبور ترانزیت در عصر جنگ الکترونیک دریایی، بررسی می کند که آیا اختلالات سایبری، اخلال در GPS، فریب راداری و عملیات بدون تماس، مصداق «تهدید علیه آزادی عبور» یا «محدودسازی عملی ترانزیت» هستند یا نه. روش پژوهش، فراترکیب کیفی مطالعات حقوقی، امنیت دریایی و اسناد بین المللی است؛ داده ها از منابع معتبر، آرای دکترین، کنوانسیون حقوق دریاها و تحلیل رخدادهای عملی گردآوری و کدگذاری شده اند. یافته ها نشان می دهد رژیم سنتی ترانزیت که بر عبور بی مانع و سریع کشتی ها تکیه دارد، در برابر جنگ الکترونیک کم هزینه و غیرمستقیم ناکافی است، زیرا این نوع تهدیدها بدون انسداد فیزیکی، کارکرد تنگه را مختل می کنند. همچنین روشن شد که خلاهای حقوقی درباره نسبت «ایمنی عبور» با «امنیت سایبری ناوبری»، مسئولیت دولت های ساحلی و دولت پرچم، و حدود اقدامات متقابل مشروع وجود دارد. نتیجه آن که تفسیر نوین رژیم ترانزیت باید شامل حفاظت از سامانه های ناوبری، الزام به تبادل داده امن، سازوکارهای اعتمادساز منطقه ای، و تعریف دقیق تر از مداخله نامشروع در عبور باشد تا امنیت انرژی جهانی در شرایط تهدیدات ترکیبی حفظ شود.

کلیدواژه ها:

تنگه هرمز ، امنیت انرژی ، چالش حقوقی ، ترانزیت ، جنگ الکتریکی دریایی