طراحی سامانه هوشمند نظارت بر تخلفات پروژه های عمرانی با رویکرد یکپارچه سازی داده های میدانی، GIS، BIM، زمانبندی پروژه و یادگیری ماشین

نظارت بر پروژه های عمرانی همواره با چالش هایی نظیر پراکندگی داده ها میان سامانه های مختلف، تاخیر در کشف تخلفات، دشواری مقایسه اطلاعات فنی و قراردادی با داده های واقعی کارگاه و محدودیت نیروی انسانی در پایش مستمر مواجه بوده است. تخلفات متنوعی از جمله تاخیر غیرموجه، مغایرت با نقشه و مشخصات فنی، انحراف مالی، استفاده از مصالح نامنطبق، ثبت غیرواقعی پیشرفت، دستکاری اسناد، تخلفات ایمنی و عدم رعایت استانداردها می تواند کیفیت، ایمنی و بهره وری پروژه را به طور جدی تحت تاثیر قرار دهد. در این پژوهش، یک سامانه هوشمند چندلایه برای نظارت و تشخیص تخلفات پروژه های عمرانی طراحی شده است که داده های میدانی، گزارش های ناظر، تصاویر پهپادی، اطلاعات GIS، زمانبندی پروژه، قراردادها و صورت وضعیت ها و نیز داده های حسگرهای اینترنت اشیا (IoT) را به صورت یکپارچه گرد می آورد و با بهره گیری از قواعد هوشمند و تحلیل داده، تخلفات احتمالی را شناسایی، اولویتبندی و گزارشدهی می کند. این سامانه با استفاده از شاخص های کمی و کیفی، امتیاز ریسک تخلف را محاسبه نموده و از مدل های یادگیری ماشین جهت بهبود دقت تشخیص ناهنجاری بهره می برد. ملاحظات حقوقی، محرمانگی و امنیت داده و نیز چارچوب ارزیابی عملکرد سامانه در قالب یک مدل کاربردی-توسعه ای ارائه گردیده است. نتایج این پژوهش می تواند زمینه پیاده سازی سامانه های نظارتی هوشمند را در سازمان های مدیریت پروژه و نهادهای ناظر فراهم سازد و به کاهش زمان کشف تخلف، افزایش قابلیت ردیابی و ارتقای شفافیت در فرایند اجرا کمک نماید.

کلیدواژه ها:

سامانه هوشمند نظارت ، تخلفات عمرانی ، یادگیری ماشین ، یکپارچه سازی داده ، GIS ، BIM ، اینترنت اشیا ، تشخیص ناهنجاری ، مدیریت پروژه ، تشخیص تقلب