اثربخشی روش های تدریس فعال بر انگیزه تحصیلی، مشارکت کلاسی و پیشرفت آموزشی دانش آموزان دوره ابتدایی

در سال های اخیر، توجه به روش های نوین تدریس در دوره ابتدایی به عنوان راهکاری موثر برای ارتقای کیفیت آموزش افزایش یافته است، اما همچنان در بسیاری از کلاس ها از روش های سنتی و معلم محور استفاده می شود که می تواند موجب کاهش مشارکت، افت انگیزه و محدودیت یادگیری عمیق دانش آموزان گردد. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی روش های تدریس فعال (بحث گروهی، یادگیری مشارکتی و حل مسئله) بر انگیزه تحصیلی، مشارکت کلاسی و پیشرفت آموزشی دانش آموزان دوره ابتدایی انجام شد. این مطالعه از نظر هدف کاربردی و از نظر روش اجرا نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون پس آزمون و گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل تمامی دانش آموزان ابتدایی شهر اشنویه در سال تحصیلی ۱۴۰۵ ۱۴۰۴ بود که از میان آن ها ۶۰ نفر به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و به طور تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل جایگزین شدند. ابزارهای گردآوری داده ها شامل پرسشنامه انگیزه تحصیلی، مقیاس مشارکت کلاسی و آزمون پیشرفت آموزشی بود. گروه آزمایش طی ۸ هفته (۱۶ جلسه) با روش های فعال آموزش دید و گروه کنترل با روش های سنتی. داده ها با شاخص های توصیفی و تحلیل کوواریانس تحلیل شد. یافته ها نشان داد که روش های تدریس فعال تاثیر مثبت و معناداری بر هر سه متغیر دارند؛ پس از کنترل نمرات پیش آزمون، میانگین نمرات گروه آزمایش در انگیزه، مشارکت و پیشرفت به طور معناداری بیشتر از گروه کنترل بود. نتایج حاکی از آن است که استفاده از روش های فعال می تواند کیفیت آموزش ابتدایی را بهبود بخشد، بنابراین به معلمان و برنامه ریزان آموزشی توصیه می شود. همچنین یافته ها در طراحی برنامه های توانمندسازی معلمان کاربرد دارد. از محدودیت های پژوهش می توان به حجم نمونه محدود، اجرا در یک منطقه آموزشی و محدودیت زمانی اشاره کرد؛ ازاین رو پژوهش های آتی در جوامع گسترده تر و مقاطع دیگر پیشنهاد می شود.

کلیدواژه ها:

روش های تدریس فعال ، انگیزه تحصیلی ، مشارکت کلاسی ، پیشرفت آموزشی ، دانش آموزان دوره ابتدایی.