مروری نظام مند بر رابطه سبک های دلبستگی مادر با اختلالات رفتاری کودکان

مینه: اختلالات رفتاری کودکان، شامل نشانگان اضطراب/افسردگی، گوشه گیری/افسردگی، شکایات جسمانی، مشکلات اجتماعی، مشکلات تفکر، مشکلات توجه، رفتار قانون شکنی و رفتار پرخاشگرانه، از مشکلات شایع تحولی با پیامدهای بلندمدت هستند. نظریه دلبستگی با معرفی چهار سبک ایمن، ناایمن اجتنابی، ناایمن دوسوگرا و آشفته در مادر، چهارچوبی کلیدی برای تبیین این اختلالات فراهم می کند، اما دانش موجود فاقد تصویری دقیق از رابطه هر سبک با تکتک این نشانگان است.هدف: هدف این مرور نظام مند، ترکیب شواهد مربوط به رابطه چهار سبک دلبستگی مادر با هشت نشانگان اختلالات رفتاری کودکان بود.روش: با پیروی از بیانیه پریزما، جستجو در پایگاه های بین المللی (PubMed, PsycINFO, Scopus, Web of Science) و فارسی زبان (SID, Magiran, Noormags) برای بازیابی مطالعات کمی و آمیخته منتشرشده بین سال های ۲۰۱۶ و ۲۰۲۶ انجام شد. از ۴۸۶ مقاله شناسایی شده، ۲۱ مطالعه واجد معیارهای ورود تشخیص داده شدند. داده ها با رویکرد ترکیب موضوعی و روایتی سنتز شدند.یافته ها: الگویی افتراقی و هم گرا آشکار شد: دلبستگی ایمن مادر به عنوان عامل محافظ فراتشخیصی با کاهش تمامی هشت نشانگان همراه بود. دلبستگی آشفته گسترده ترین و شدیدترین پیوند را با آسیب شناسی روانی، به ویژه مشکلات برونی سازی و اجتماعی، نشان داد. دلبستگی اجتنابی عمدتا با مشکلات برونی سازی، اجتماعی و شکایات جسمانی و دلبستگی دوسوگرا با نشانگان درونی سازی و برونی سازی پیوند داشتند. سه شکاف مفهومی، روش شناختی و بافتی (به ویژه در ایران) نیز شناسایی شد.نتیجه گیری: یافته ها بر ضرورت گذار از تحلیل های کلی نگر به نیمرخ های سندرمی و کاربست رویکردهای چندمتغیره تاکید دارند و دلالت هایی برای مداخلات پیشگیرانه مبتنی بر سبک دلبستگی ارائه می کنند.

کلیدواژه ها:

اختلالات رفتاری کودکان ، سبک های دلبستگی مادر ، دلبستگی ایمن ، دلبستگی ناایمن اجتنابی ، دلبستگی ناایمن دوسوگرا ، دلبستگی آشفته ، مرور نظام مند.