مسئولیت مدنی تکنسین داروخانه در قبال اشتباه در تحویل دارو

اشتباه در تحویل دارو توسط تکنسین داروخانه یکی از مصادیق بارز خطای پزشکی و دارویی است که می تواند منجر به آسیب های جبران ناپذیر جسمی، روحی و حتی مرگ بیمار گردد. با توجه به افزایش نقش تکنسین های داروخانه در فرایند توزیع و تحویل دارو، پرسش از مبنای مسئولیت مدنی ایشان در قبال اشتباهات حرفه ای، از اهمیت ویژه ای برخوردار است. در حقوق ایران، مسئولیت مدنی تکنسین داروخانه عمدتا بر پایه قاعده تقصیر (ماده ۱ قانون مسئولیت مدنی) و نیز قواعد عمومی مسئولیت ناشی از فعل شخص (ماده ۳۲۶ قانون مدنی) قابل تحلیل است. با این حال، پیچیدگی هایی مانند رابطه تبعی تکنسین با داروساز، انتظارات حرفه ای، نوع اشتباه (در خواندن نسخه، برچسب زنی، یا تحویل داروی اشتباه)، و نقش نظارت داروساز بر عملکرد او، تحدید یا تقسیم مسئولیت را مطرح می سازد. همچنین قوانین خاصی همچون آیین نامه انتظامی داروسازان و مواد مرتبط با تخلفات صنفی و مسئولیت مدنی سازمان نظام پزشکی، وضعیت دوگانه ای برای تکنسین ایجاد کرده اند: از یک سو، در مقام عامل زیان، مسئولیت مستقیم دارد؛ از سوی دیگر، به دلیل فقدان استقلال حرفه ای کامل (مانند پزشک)، مسئولیت می تواند ناظر بر داروساز یا داروخانه نیز باشد. این مقاله با روش توصیفی تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه ای و رویه قضایی، ضمن تبیین ارکان مسئولیت مدنی (تقصیر، ضرر، رابطه سببیت) در عملکرد تکنسین، به بررسی موانع و محدودیت های مسئولیت از جمله قصور بیمار، اجبار ناشی از دستور داروساز و عدم پوشش بیمه ای می پردازد. نتیجه آنکه هرچند تکنسین در برابر اشتباهات خویش مسئول است، اما قضات دادگاه ها در تعیین میزان تقصیر و توزیع خسارت باید سطح مهارت مورد انتظار از یک تکنسین متوسط، فشار کاری، و امکانات داروخانه را مد نظر قرار دهند. تدوین دستورالعمل های شفاف و آموزش مستمر، همراه با بیمه مسئولیت حرفه ای جداگانه برای تکنسین ها، از راهکارهای کاهش این نوع خطاها و تضمین جبران عادلانه خسارت است.

کلیدواژه ها:

مسئولیت مدنی ، تکنسین داروخانه ، اشتباه در تحویل دارو ، تقصیر حرفه ای ، حقوق ایران