تحلیل مفهوم «مصلحت عالیه کودک» در مناسبات خانه و مدرسه

مفهوم «مصلحت عالیه کودک» یکی از اصول بنیادین حقوق کودک است که بر اساس آن، در تمام تصمیم ها، برنامه ها و تعاملاتی که به گونه ای مستقیم یا غیرمستقیم بر کودک اثر می گذارند، باید خیر، رفاه، رشد همه جانبه و کرامت کودک در اولویت قرار گیرد. مناسبات خانه و مدرسه از مهم ترین عرصه هایی است که این اصل در آن معنا پیدا می کند؛ زیرا کودک در پیوند میان خانواده، معلم، مدیر مدرسه، گروه همسالان و نظام آموزشی رشد می یابد. هدف این مقاله، تحلیل مفهومی مصلحت عالیه کودک در رابطه خانه و مدرسه و تبیین شاخص های کاربردی آن در تصمیم گیری های تربیتی، آموزشی و انضباطی است. روش پژوهش، توصیفی تحلیلی و مبتنی بر مرور اسنادی و کتابخانه ای منابع حقوقی، تربیتی و بین المللی مرتبط با حقوق کودک است. یافته ها نشان می دهد که مصلحت عالیه کودک در مناسبات خانه و مدرسه دارای ابعاد چندگانه ای از جمله امنیت جسمی و روانی، مشارکت کودک، حق آموزش باکیفیت، احترام به کرامت، عدالت آموزشی، حمایت عاطفی، ارتباط موثر والدین و مدرسه و توجه به تفاوت های فردی است. همچنین مشخص شد که تحقق این اصل نیازمند همکاری فعال خانواده و مدرسه، سازوکارهای گفت وگو، تصمیم گیری مبتنی بر شواهد و پرهیز از رویکردهای تنبیهی و یک جانبه است. نتیجه مقاله نشان می دهد که مصلحت عالیه کودک نباید صرفا یک مفهوم اخلاقی یا شعاری تلقی شود، بلکه باید به عنوان معیار عملی در سیاست گذاری مدرسه، ارتباط با والدین، مدیریت کلاس، ارزشیابی و حل تعارض های تربیتی به کار گرفته شود‎.‎

کلیدواژه ها:

مصلحت عالیه کودک ، حقوق کودک ، خانه و مدرسه ، مشارکت والدین ، کرامت کودک ، تربیت مدرسه ای