اعتبار و حدود شروط عدم مسوولیت و تحدید مسوولیت در حقوق ایران با تاکید بر نظم عمومی و عدالت قراردادی

شروط عدم مسئولیت از جمله شروطی است که به موجب آن یکی از طرفین قرارداد می کوشد مسئولیت ناشی از نقض تعهد یا ورود خسارت را به طور کلی یا جزئی از خود سلب نماید. اگرچه اصل آزادی قراردادها مندرج در ماده ۱۰ قانون مدنی، زمینه اعتبار چنین شروطی را فراهم می سازد، اما اطلاق این اصل با محدودیت هایی هم چون نظم عمومی، قواعد آمره، عدالت قراردادی و حمایت از طرف ضعیف قرارداد مواجه است. قانون مدنی ایران به صراحت درباره حدود اعتبار شروط عدم مسئولیت و تحدید مسئولیت سخن نگفته و همین امر موجب اختلاف نظر در دکترین و رویه قضایی شده است. پژوهش حاضر با روش توصیفی-تحلیلی و با بهره گیری از منابع فقهی و دکترین حقوقی به بررسی مبانی اعتبار، حدود و استثنائات این شروط می پردازد. یافته های تحقیق نشان می دهد که اگرچه شروط عدم مسئولیت و تحدید مسئولیت در اصل معتبر است، اما در موارد تقصیر عمدی، خسارات بدنی و در قراردادهای الحاقی که موجب اخلال در عدالت قراردادی می شود، با محدودیت جدی روبه رو است.

کلیدواژه ها:

شرط عدم مسئولیت ، شرط تحدیدمسئولیت ، عدالت قراردادی ، نظم عمومی