برآورد میزان سطوح نفوذناپذیر شهری با بکارگیری فناوری های سنجش از دور و سامانه اطلاعات جغرافیایی: مطالعه موردی: منطقه ۶ شهر تهران

پژوهش حاضر به بررسی سطوح نفوذناپذیر در شهر تهران (منطقه ۶ شهر تهران) و تاثیرات آن بر رواناب و سیلاب های شهری می پردازد. در نیم قرن گذشته، تغییرات سریع در کاربری اراضی و افزایش جمعیت منجر به کاهش فضای سبز و گسترش سطوح نفوذناپذیر شده است. این سطوح به عنوان مواد مصنوعی شناخته می شوند که مانع از نفوذ آب می شوند و شامل جاده ها، ساختمان ها و سایر سازه ها هستند. افزایش سطوح نفوذناپذیر، رواناب ناشی از بارش های شدید را افزایش می دهد و این موضوع به نوبه خود، خطر وقوع سیلاب ها را در مناطق شهری افزایش می دهد.این پژوهش با استفاده از تصاویر ماهواره ای و نرم افزارهای جغرافیایی، درصد سطوح نفوذپذیر و نفوذناپذیر در منطقه ۶ تهران را شناسایی و تحلیل کرده است.سپس با استفاده از الگوریتم ها و نرم افزار های جغرافیایی متعدد، داده ها پیش پردازش، طبقه بندی، تحلیل و پس از ترسیم نقشه-های نفوذپذیری و نفوذناپذیری، درصد مساحت های هر یک از سطوح بررسی شد. نتایج نشان می دهد مناطق نفوذناپذیر در کل شهر تهران معادل ۸۹/۲۰% از کل مساحت است. با این حال، در منطقه ۶ نسبت درصد سطوح نفوذپذیر به مساحت کل منطقه، تنها ۱۹/۱۰% است که نشان دهنده درصدکمتر مناطق نفوذپذیر نسبت به شهر تهران، در این منطقه است و نشان دهنده این است که این منطقه به شدت تحت تاثیر ساخت و سازهای بی برنامه و کاهش فضای سبز قرار دارد که باعث مشکلاتی نظیر جزایر گرمایی و سیلاب های سطحی شده است. در نهایت، این مطالعه بر ضرورت بهبود مدیریت آب های سطحی و افزایش فضای سبز به عنوان راهکارهایی برای کاهش آثار منفی سطوح نفوذناپذیر تاکید می کند.

کلیدواژه ها:

نفوذناپذیری ، رواناب ، فضای سبز ، توسعه شهری