دره شیرز (Sheyrez) کوهدشت، ژئوپارکی صخره ای با یک مناره.

سال انتشار: 1404
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 47

فایل این مقاله در 18 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_IRNAT-10-6_009

تاریخ نمایه سازی: 1 تیر 1405

چکیده مقاله:

تنگه شیرز کوهدشت در ۵۵ کیلومتری شهر کوهدشت، در نقطه تلاقی سه استان کرمانشاه، ایلام و لرستان و در مجاورت رودخانه سیمره (شاخه اصلی کرخه) واقع شده است و دارای یک مناره سنگی به ارتفاع ۸۰ و قطر ۱۰ متر و دیواره های بلند است، که گاه ارتفاع آنها به ۲۰۰ متر هم می رسد. زمینشناسان بر این عقیدهاند که این دره درنتیجه فرسایش سنگهای آهکی و دولومیتی دارای لایهبندی نازک تا متوسط متعلق به دوران سوم زمین شناسی شکل گرفته است. بهدلیل تنوع زیستی موجود در منطقه، موزائیکی از زیستگاههای متعدد فراهم شده است. بلوطهای (Quercus brantii) منطقه بیشتر در مناطق کوهپایه ای مستقر هستند، گونه های مختلف همراه بلوط عبارتاند از (کیکم) Acer monspessulanum، (بادامچه) Amygdalus scoparia، (شیرخشت) Cotoneaster lurestanica، (زالزالک ) Crataegus azarolus، (زبانگنجشک) Fraxinus rotundifolia، (پلاخور) Lonicera nummularifolia، (بنه) Pistacia atlantica، (خنجک) P.khinjuk، (گلابی وحشی) Pyrus glabra، (امرود) P. syriaca و (انگور وحشی) Vitis vinifera که بهفراوانی در منطقه وجود داشته و سبب زیبایی و طراوت خاص در منطقه شدهاند. درختان وابسته به رطوبت رودخانه ای مثل درخت چنار (Platanus orientalis)، بید (Salix spp.) و پده (Populus euphratica) گونه های روییده در حاشیه رودخانه سیمره هستند که توده های درختی و درختچه ای چندینساله را تشکیل دادهاند. همچنین گیاهان پیازی مثل Allium jesdianum، Allium tripedale، Eremurus spectabilis، Fritillaria imperialis، Fritillaria persica، ریواس (Rheum ribes) و آوندول (Smyrnium cordifolium) در لابهلای صخره های منطقه حضور دارند. در مناطق کوهسری نیز اشکال بوتهای خاردار و بالشتکمانند همچون جنسهای Acantholimon، Acanthophyllum، Astragalus و Onobrychis، گونههای پایا و چندساله منطقه را تشکیل میدهند. در مناطق زیر خط کوهسری گونه های گیاهی مثل انجیر وحشی (Ficus johannis)، خینجوک (Pistacia atlantica)، وامچه (Prunus arabica) و ارجنک (Rhammus pallasii) درون شیار سنگها و صخرهها مستقر هستند. در زیستگاههای بوته ای منطقه، گیاهی پایا با نام فارسی سیاهکینه یا کینهسرخ (Dendrostellera lessertii) حضور دارد. ازجمله گیاهان تیره نعنا نیز میتوان به گونههای سنبل بیابانی (Eremostachys laevigata)، فراسیون (Marrubium astracanicum)، فراسیون ایرانی (Marrubium persicum)، فراسیون (Marrubium vulgare)، گوشبره کردی (Phlomis kurdica)،گوشبره لرستانی (Phlomis lurestanica)، گوشبره (Phlomis olivieri)، انواع مریمگلی (Salvia sclarea)، (Salvia sclareopsis)، سنبلهای بادکنکی (Stachys inflata)، چای کوهی (Stachys lavandulifolia)، مریم نخودی (Teucrium polium)، مرزه سنبلهای (spicata Thymbra) و آویشن (Thymus pubescens) اشاره کرد.

نویسندگان

محمد مهرنیا

۱- دانشیار پژوهش، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی ومنابع طبیعی استان لرستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، خرم آباد، ایران

طاهر فرهادی نژاد

استادیار پژوهش، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی ومنابع طبیعی استان لرستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، خرم آباد، ایران

سمیرا راستین

محقق، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی ومنابع طبیعی استان لرستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، خرم آباد، ایران