عقلانیت و معنویت در حکمت صدرایی و تاثیر آن بر گفتمان تمدنی انقلاب اسلامی

«عقلانیت» و «معنویت» به مثابه دو مولفه هویت بخش ساحت ملکوتی وجود انسانی، اندیشه انسان مدرن را به طور جدی به خود مشغول کرده است. «حکمت متعالیه» الگوی جامعی از عقلانیت و معنویت ارائه می کند که بسی برتر از الگوی مدرن و پسامدرن است. از رهگذر جستار حاضر که با روش توصیفی تحلیلی و با هدف بررسی عقلانیت و معنویت در حکمت صدرایی و تاثیر آن بر گفتمان تمدنی انقلاب اسلامی شکل گرفته، آشکار می شود که عقلانیت صدرایی مولفه های عقلانیت مدرن غربی نظیر «اصالت نیازهای مادی»، «افراط در توانایی های ادراکی عقل بشری»، «خوش بینی افراطی به دانش جدید در تامین سعادت انسان»، و «انکار نقش سازنده دین در زندگی» را نمی پذیرد بلکه با اصالت دهی به نیازهای روحی و نفی نسبیت معرفتی، بر محدودیت ادراکی عقل و در نتیجه، بر «عقلانیت وحیانی» (عقل منور) و «عقلانیت قدسی» تاکید دارد. معنویت صدرایی نیز معنویتی عقلانی-وحیانی است که برخلاف معنویت های مدرن، با نفی درون گرایی، شخصی سازی و دنیوی سازی معنویت، بر معنویت جامع عقلانی تاکید دارد. از سوی دیگر، از جمله موارد تاثیرگذاری عقلانیت و معنویت صدرایی بر گفتمان تمدنی انقلاب اسلامی می توان به مواردی نظیر شکل‎گیری شخصیت بنیان گذار انقلاب، مبانی و مولفه های گفتمان تمدنی انقلاب اسلامی و نیز شکل گیری سیاست متعالی انقلاب اسلامی بر پایه حکمت صدرایی اشاره کرد.

کلیدواژه ها:

عقلانیت ، معنویت ، عقلانیت مدرن ، معنویت جدید ، انقلاب اسلامی ، گفتمان تمدنی