دیدگاه مکتب تفسیر ادبی معاصر در مورد قصه های قرآن و پیامدهای آن

نظریه پردازان مکتب ادبی معاصر در تفسیر قرآن، متن این کتاب مقدس را در افق متون ادبی ارزیابی کرده و بر وجوه ادبی، بلاغی و زیبایی شناختی آن تاکید ورزیده اند. این رویکرد، هرچند در تبیین ظرفیت های بیانی قرآن نقش آفرین بوده، در برخی قرائت ها به برداشت های افراطی انجامیده است؛ به گونه ای که قصه های قرآنی صرفا تمثیلی، اسطوره ای یا صرفا تاریخی تلقی شده اند. چنین نگرشی تاثیرات منفی بر فرایند تفسیر قرآن بر جای نهاده و ضرورت واکاوی انتقادی آسیب ها و پیامدهای آن را برجسته ساخته است.پژوهش حاضر با روش توصیفی تحلیلی و بر پایه منابع کتابخانه ای، به استخراج و تحلیل پیامدهای این رویکرد تفسیری پرداخته است. از مهم ترین نتایج این بررسی، گسترش تمثیلی انگاری قصه های قرآنی و رواج نگرش نمادین به زبان قرآن است؛ نگرشی که افزون بر تضعیف واقع نمایی الفاظ قرآنی، به انکار حجیت ظواهر قرآن، تردید در معجزات انبیاء و کاهش اعتبار تاریخی قصه های قرآنی انجامیده است. این پیامدها با غایت بنیادین قرآن در هدایت، عبرت آموزی و تاثیرگذاری تربیتی در تعارض قرار دارد و تفاسیر نواندیشانه را با چالش های معرفتی و روشی جدی مواجه می سازد.

کلیدواژه ها:

مکتب ادبی معاصر ، قصه های قرآن ، تمثیل انگاری ، واقع نمایی تاریخی