بررسی ساختار داستان رهایی حضرت ابراهیم از آتش با رویکرد بافت زبانی

بررسی ساختار داستان رهایی حضرت ابراهیم از آتش با رویکرد بافت زبانیچکیدهشناخت رابطه میان واژه و معنا در قرآن کریم، از بنیادی ترین مباحث معناشناسی معاصر است. در نظریه بافت زبانی، هر واژه در زمینه و محورهای ارتباطی خود معنا می یابد، نه به طور مستقل. از این منظر، تحلیل بافتی، دریچه ای برای کشف هماهنگی نظام واژگان و اهداف سوره ها در روایت های مشابه قرآنی فراهم می آورد. پژوهش حاضر با رویکرد معناشناسی بافت محور به بررسی داستان رهایی حضرت ابراهیم (ع) از آتش در قرآن کریم می پردازد. هدف از این پژوهش، تبیین نقش بافت زبانی در شکل گیری نظام معنایی واژگان و تبیین تفاوت های دلالی میان سوره های الانبیاء، الصافات ، انعام و العنکبوت است. با بهره گیری از دو محور جانشینی و همنشینی در نظریه ساخت گرای معناشناسی، پژوهش نشان داد که تفاوت در گزینش واژگان، میزان اختصار یا بسط روایت، متناسب با هدف و غرض ارتباطی هر سوره تنظیم شده است. نتایج تحقیق بیانگر آن است که توجه به بافت زبانی و سیاق آیات، نه تنها سبب درک دقیق تر از معنای واژگان می شود بلکه هماهنگی میان ساختار زبانی و هدف محتوایی سوره ها را نیز آشکار می سازد. از این منظر، تحلیل بافت زبانی، ابزاری برای کشف عمق بیانی قرآن و نشان دادن اعجاز ادبی آن است.

کلیدواژه ها:

قرآن کریم ، بافت زبانی ، معناشناسی ، داستان ابراهیم (ع)