تحلیل اثرات گردشگری بر توسعه پایدار منطقه ای (مطالعه موردی: بخش کویرات شهرستان آران و بیدگل)

گردشگری به عنوان یکی از ابزارهای توسعه منطقه ای، در صورت فقدان برنامه ریزی یکپارچه می تواند به پیامدهایی ناپایدار، به ویژه در مناطق کویری، منجر شود. هدف پژوهش حاضر، تحلیل اثرات گردشگری بر توسعه پایدار منطقه ای در ابعاد اقتصادی، اجتماعی فرهنگی و زیست محیطی در بخش کویرات شهرستان آران و بیدگل است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی تحلیلی با رویکرد کمی است. جامعه آماری شامل ۱۱۷۴۵ نفر از ساکنان بخش کویرات بود که با استفاده از نرم افزار G*Power حجم نمونه ۲۶۰ نفر برآورد و نمونه گیری به روش تصادفی ساده انجام شد. داده ها از طریق پرسشنامه محقق ساخته گردآوری و با استفاده از آزمون های T، همبستگی پیرسون و فریدمن در نرم افزار SPSS تحلیل شدند. یافته ها نشان داد میانگین ادراک ساکنان از اثرات گردشگری در بعد اقتصادی (۳/۰۰)، اجتماعی فرهنگی (۲/۹۳) و زیست محیطی (۳/۰۱) بسیار نزدیک به سطح متوسط بوده و هیچ یک از این ابعاد تفاوت معناداری با مقدار مرجع [۳] نداشتند. در مقایسه ابعاد، بعد اقتصادی از اولویت نسبی بالاتری برخوردار بود، هرچند این تفاوت از نظر آماری معنادار نبود. همچنین، بین تمامی ابعاد توسعه پایدار روابط مثبت و معناداری مشاهده شد، در حالی که تفاوت معناداری میان دیدگاه زنان و مردان وجود نداشت. در مجموع، نتایج نشان می دهد گردشگری در وضعیت کنونی نتوانسته نقش موثری در تحقق توسعه پایدار منطقه ای ایفا کند و آثار آن از دیدگاه جامعه محلی در سطحی محدود باقی مانده است؛ امری که ضرورت گذار به الگوهای برنامه ریزی شده، مشارکت محور و متناسب با ظرفیت های مناطق کویری را برجسته می سازد.

کلیدواژه ها:

اثرات گردشگری ، بخش کویرات ، توسعه پایدار منطقه ای ، گردشگری