بررسی پیوند «خشونت و قانون» در برنامه نوسازی دولت مدرن پهلوی اول بر پایه نظریه والتر بنیامین

از نظر بنیامین؛ خشونت از منظر یک نظم حقوقی، دو کارکرد عمده دارد. نخست؛ کارکرد «قانون گذاری» که منشا هر نظم حقوقی- قانونی است و دوم؛ کارکرد «حفظ قانون». این نوع خشونت که برای حفظ قانون در نظر گرفته شده است، ذاتا در هر نوع قانونی نهفته است. در حالی که خشونت اولیه (یا قانون گذار)، به کنش سازنده «استقرار» قدرت اشاره دارد، خشونت ثانویه (یا حافظ قانون) معمولا در نهادهای دولتی گنجانده شده و هدفش «استمرار» و ماندگاری خشونت اولیه است. با این اشاره، پرسش اصلی پژوهش پیش رو این است که چه پیوندی بین «خشونت و قانون» در شکل گیری دولت مدرن پهلوی اول و به ویژه در سیاست های نوسازی این دولت وجود داشته است؟ یافته های پژوهش نشان می دهد رضاشاه همانند هر بنیانگذاری، در آغاز با بهره گیری از خشونت اسطوره ای یا خشونت واضع قانون (در مورد دولت پهلوی، کودتا سوم اسفند ۱۲۹۹) رژیم جدید را بنیان نهاد و در ادامه با توسل به خشونت حافظ قانون (بهره گیری از ظرفیت-های حقوقی و اجرایی نهادهایی چون قانون اساسی، مجلس، دیوانسالاری و...) در قالب برنامه نوسازی از بالا، موقعیت دولت مدرن و سلسله جدید پهلوی را تحکیم بخشید.

کلیدواژه ها:

خشونت حاکمیت ، پهلوی اول ، دولت مدرن ، قانون ، برنامه نوسازی ، والتر بنیامین