مطالعه تطبیقی جایگاه عقل در حقوق بین الملل اسلام و قید مارتنس در حقوق بین الملل بشردوستانه

عقل به عنوان یکی از بارزترین ویژگی های منفصل کننده انسان از حیوان، همواره در حیات او از جایگاه ویژه ای برخوردار بوده و به عنوان منبعی در حقوق بین الملل اسلام جای گرفته است. قید مارتنز نیز به عنوان یک قاعده عرفی در حقوق بین الملل بشردوستانه در مقدمه کنوانسیون های ۱۸۹۹ و ۱۹۰۷م صلح لاهه پذیرفته شده است. پژوهش حاضر با روش توصیفی- تحلیلی و به شیوه تطبیقی سعی دارد جایگاه عقل در حقوق بین الملل اسلام و قید مارتنز در حقوق بین الملل بشردوستانه را بررسی کند. با اینکه که عقل به عنوان یکی از منابع استنباط احکام شرعی معرفی شده است، ولی نوع کاربرد آن مورد اختلاف است (مباحث اختلافی مکتب حقوق طبیعی و مکتب پوزیتیویسم). قید مارتنز نیز گامی در جهت شناسایی اصول انسانی که مبتنی بر ندای وجدان عمومی نوع بشر هستند، برداشته است. نتایج پژوهش حاکی از آن است که دو مفهوم عقل و قید مارتنز در حقوق بین الملل از حیث استناد در یک جایگاه قرار دارند و به عنوان قواعدی عرفی محسوب می شوند که هم در اسلام و هم در حقوق بین الملل بشردوستانه به آنها استناد می شود.

کلیدواژه ها:

حقوق بین الملل اسلام ، حقوق بین الملل بشردوستانه. عقل ، قید مارتنز ، ندای وجدان عمومی