اسطوره نیک سرشتی (نشانه شناسی قرآنی ز یارت وارث امام حسین ع)

پژوهش در حوزه مطالعات فرهنگی و ارتباطات، گستره ی وسیعی از موضوعات بین رشته ای را پیش روی محقق می نهد. دین، فرهنگ و ارتباطات از این دست موضوعات پژوهشی بین رشته ای است. از جمله موضوعات دینی مورد پژوهش، تحلیل متون دینی همچون قرآن، روایات و زیارات اهلبیت پیامبر (ص) است. این پژوهش به تحلیل قرآنی - نشانه شناختی زیارت وارث امام حسین(ع) پرداخته است. پژوهش حاضر با روش توصیفی تحلیلی و نمونه گیری هدفمند، اقدام به واکاوی عباراتی از این زیارت نموده است. این مقاله با بهره گیری از: «مبانی قرآنی زیارت وارث» از منظر محسن قرائتی و مجلسی کوپانی، دیدگاه امام موسی صدر نسبت به «ستیز همیشگی حق و باطل» ، دیدگاه برخی اندیشمندان در خصوص «وراثت مادی و معنوی»  و بر مبنای: نظریه «ساختارگرایی»، رویکرد «نشانه شناختی» سوسور، رویکرد «اسطوره شناسی» رولان بارت و نگاه فوکو نسبت به «گفتمان»، اقدام به تحلیل کرده است. یافته های این پژوهش نشان می دهد زیارت وارث: ۱-دارای مبانی قرآنی، و قابل خوانش بر مبنای تحلیل های نشانه شناختی است. ۲- وراثت به معنای میراث داری محتوا و اهداف کتب، و صفات و فضائل دیگر انبیاء فهم می شود. ۳- وراثت از دیگر پیامبران، دارای مبانی قرآنی است. ۴- بیان اسطوره ای در بعضی عبارات زیارت وارث، و در تناظر با بعضی از آیات قرآن، جلوه ای ازلی و ابدی به قیام امام حسین(ع) می دهد. ۵- زیارت وارث با ایجاد دو انگاری های متضاد، گفتمانی قرآنی - دینی در اندیشه پیروان دین فراهم می کند.

کلیدواژه ها:

قرآن ، امام حسین(ع) ، زیارت وارث ، نشانه و اسطوره شناسی ، ساختارگرایی و گفتمان