تحلیل مضمون ابعاد شناختی - رفتاری رنج برای پیشگیری از آسیب های روانی ناشی از آن در قرآن کریم

هدف: بخش مهمی از زندگی همه انسانها به نوعی توام با رنج است. رنجهایی که می توانند با خود آسیبهای روانی متعددی به همراه داشته باشند که البته گریز از این آسیبها نیازمند شناخت مناسب نسبت به ماهیت رنج و اتخاذ رفتار صحیح در مواجهه با رنج است. این پژوهش با هدف بررسی دو بعد شناختی و رفتاری رنج از آیات قرآن کریم به عنوان راهنمای عملی زندگی، سعی در ارائه یک الگوی مناسب به منظور پیشگیری از آسیب های روانی ناشی از رنج دارد.روش پژوهش: این پژوهش از نوع کیفی و به روش تحلیل مضمون است. تحلیل داده ها توسط نرم افزار MAXQDA انجام پذیرفت که در مجموع ۲ مضمون غالب، ۳ مضمون فراگیر، ۶ مضمون سازمان دهنده و ۱۹ مضمون پایه بود، استخراج شدند و سپس روابط میان این مضمون ها نیز در قالب یک الگو ارائه شد.یافته ها: نتایج پژوهش نشان داد که بر اساس الگوی ارائه شده از آیات قرآن، انسانها با تامل در چرایی رنجهایشان (ارزیابی وجودی انسان، تعین گرایی، انکار حقیقت، معنویت زدایی، نارضایتی معنوی، نقض هنجارهای اخلاقی، ویژگی های منفی اخلاقی) و همچنین چگونگی آنها (از دست دادن دلبستگی های دنیوی اعم از جانی و مالی) می توانند به شناخت عمیقی نسبت به رنجهایشان دست یابند.نتیجه گیری: این شناخت به آنها کمک می کند تا به هنگام وقوع رنجها رفتارهای مناسبی چون (رضایتمندی، تمرکز معنوی، تغییر و تمایل به بهبود، پذیرش واقعیت، بهبود و ارتقاء ویژگی های اخلاقی، تاب آوری، خودنظارتی و کنترل نفس) از خود بروز دهند تا از بسیاری آسیبهای روانی پیشگیری کنند.

کلیدواژه ها:

بعد شناختی ، بعد رفتاری ، رنج ، آسیب های روانی ، تحلیل مضمون