بررسی تاثیر موانع، فشارها و توانمندسازها بر رفتار کشاورزان در زمینه کاربست اقتصاد چرخشی با تاکید بر بازیافت ضایعات زراعی- باغی

روش های تولید در کشاورزی جهانی عمدتا بر پایه اقتصاد خطی عمل می کنند، به این معنا که پس از استفاده، منابع طبیعی به عنوان زباله دور ریخته می شوند. این روند نه تنها به آلودگی محیط زیست می انجامد، بلکه موجب کاهش منابع طبیعی نیز می گردد. در مقابل، اقتصاد چرخشی به عنوان یک جایگزین نوظهور، بر استفاده بهینه از منابع و کاهش ضایعات از طریق اجاره، استفاده مجدد و بازیافت تاکید دارد. پژوهش حاضر با رویکرد کمی و با هدف بررسی تاثیر موانع، فشارها و توانمندسازها بر رفتار کشاورزان در زمینه کاربست اقتصاد چرخشی، به ویژه در بازیافت ضایعات زراعی- باغی در غرب ایران، طراحی شده است. جامعه آماری این پژوهش شامل تمامی کشاورزان دارای ضایعات زراعی- باغی در غرب کشور بود که ۳۸۴ نفر از آن ها به روش نمونه گیری طبقه ای با انتساب متناسب انتخاب شدند. ابزار جمع آوری داده ها پرسشنامه ای بود که توسط محقق طراحی شده و روایی آن توسط پنج نفر از متخصصان تایید گردید. پایایی پرسشنامه نیز با استفاده از آلفای کرونباخ و پایایی ترکیبی تایید شد. نتایج مدل سازی معادلات ساختاری نشان داد که فشارها (۴۲/۰ =γ) و توانمندسازها (۲۵۸/۰ =γ) تاثیر مثبت و معناداری بر رفتار کشاورزان در بازیافت ضایعات دارند، در حالی که موانع (۱۵۸/۰-=γ) تاثیر منفی و معناداری بر آن می گذارند. ضریب تبیین (R²) برای رفتار بازیافت ۲۹/۰ بود که نشان دهنده تاثیر متغیرهای برون زا بر رفتار کشاورزان در زمینه بازیافت ضایعات است. این یافته ها می تواند در طراحی مداخلات موثر برای ارتقای رفتار بازیافت ضایعات در کشاورزی، به ویژه در ضایعات زراعی- باغی، مورد توجه قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

اقتصاد چرخشی ، ضایعات ، کشاورزی ، پایداری ، رفتار بازیافت