ارائه چارچوبی برای توسعه مدل های کسب و کار در اکوسیستم حمل و نقل برقی شهری

در بسیاری از کشورها از جمله ایران، بازار خودروهای برقی علی رغم یارانه های کلان و پیشرفت های تکنولوژیکی، رشد چشمگیری نداشته است. دلیل اصلی این کندی، نبود مدل های کسب وکار سودآور و مقیاس پذیر است که بتواند محدودیت های برد کوتاه، زمان شارژ طولانی و هزینه اولیه بالا را به مزیت رقابتی تبدیل کند. مدل های سنتی مبتنی بر فروش خودرو برای اکوسیستم برقی ناکارآمد بوده و با چالش کلاسیک «مرغ و تخم مرغ» زیرساخت شارژ و تعداد خودرو مواجه هستند.هدف پژوهش حاضر، ارائه چارچوبی بومی برای توسعه مدل های کسب وکار موفق در حمل ونقل برقی شهری ایران است. این تحقیق توسعه ای-کیفی با روش شناسی تئوری زمینه ای انجام شد. جامعه آماری شامل خبرگان صنعت خودروهای برقی، مدیران کسب وکار، سیاست گذاران و سرمایه گذاران بود. نمونه گیری به شیوه گلوله برفی تا رسیدن به اشباع نظری (۱۸ نفر) ادامه یافت و داده ها از طریق مصاحبه نیمه ساختاریافته جمع آوری و با کدگذاری سه مرحله ای (باز، محوری، انتخابی) تحلیل شدند.یافته ها نشان داد که از ۱۱۳ کد باز، ۱۹ مقوله محوری استخراج و نهایتا در مدل پارادایمی شش بعدی (عوامل علی، زمینه ای، مداخله گر، استراتژی ها، پیامدها و پدیده مرکزی) سازماندهی شدند. نتایج تاکید می کند که موفقیت مدل های جدید وابسته به گذار از یارانه محوری به خدمات محوری، بازطراحی پیشنهاد ارزش، تشکیل ائتلاف های چندجانبه و ارائه راه حل جامع جابه جایی الکتریکی (خودرو + شارژ هوشمند + اشتراک باتری + خدمات اشتراکی) است. چارچوب ارائه شده به عنوان نقشه راه عملیاتی برای سیاست گذاران، خودروسازان و سرمایه گذاران ایرانی در مسیر تحقق حمل ونقل پاک شهری قابل استفاده است.

کلیدواژه ها:

خودرو برقی ، مدل کسب و کار ، حمل و نقل شهری