تحلیل تعهدات حقوق بشری دولت میزبان در مناسک حج: از کرامت انسانی تا حق بر صلح

مناسک حج به عنوان یکی از تجمعات بزرگ مذهبی جهان، بستری برای اعمال و رعایت حقوق بنیادین بشر به شمار می رود. این مقاله با روش توصیفی - تحلیلی به بررسی و تحلیل تعهدات حقوق بشری دولت عربستان سعودی در مناسک حج می پردازد. موضوع اصلی این پژوهش، نحوه تعامل دولت عربستان با اصول بنیادین حقوق بشر در قبال زائران خارجی با تمرکز بر مفاهیمی چون کرامت انسانی، حق حیات، امنیت، آزادی مذهب، منع تبعیض و حق بر صلح است.با توجه به اینکه عربستان عضو بسیاری از معاهدات بین المللی، نظیر میثاق بین المللی حقوق مدنی و سیاسی نیست، مقاله با استناد به عرف عام بین المللی، قواعد آمره، منشور ملل متحد و رویه نهادهای حقوق بشری، سعی دارد اثبات کند که دولت عربستان به رغم عدم عضویت، همچنان به رعایت هنجارهای بین المللی حقوق بشر مکلف است. تحلیل مصادیق نقض این تعهدات در وقایعی چون فاجعه منا، برخوردهای فرقه ای با زائران شیعه، تبعیض نژادی علیه زائران آفریقایی و ممانعت از اجرای مناسک مذهبی غیر همسو با شریعت رسمی کشور میزبان، نشان دهنده نقض اصول حقوق بشر از طرف عربستان است که مخالف هنجارهای بین المللی است تا در نهایت مشخص شود که با توجه به عدم کارایی سازوکارهای داخلی عربستان و نبود نهاد بی طرف نظارتی در مراسم حج، راهکارهایی نظیر ایجاد منشور جهانی حقوق زائران دینی، فعال سازی نهادهای ویژه شورای حقوق بشر سازمان ملل و پیگیری حقوقی کشورهای متضرر از نقض حقوق زائران، پیشنهاد شده است.

کلیدواژه ها:

مناسک حج ، عربستان سعودی ، حقوق بشر ، کرامت انسانی ، حق بر صلح