بررسی دهمین فصل کفالایای آموزگار "شرح چهارده ائون بزرگ که شیث در نماز خود از آنها سخن گفته است"

فصل دهم کفالایای آموزگار از جمله متونی است که در آن به ساختار چهارده ائون و جایگاه شیث اشاره شده است. این ساختار الاهیاتی در برخی ویژگی ها با سنت های شیثی-گنوسی شناخته شده در متون نجع حمادی، به ویژه «سه لوح شیث» و «انجیل مصریان»، هم پوشانی دارد. مسئله اصلی این پژوهش بررسی نسبت این ساختار با سنت شیثی گنوسی و ارزیابی میزان تاثیرپذیری یا هم افقی الاهیاتی آن است. این پژوهش با روش تحلیل تطبیقی-متنی انجام شده و در آن داده های فصل دهم کفالایا با متون قبطی مانوی و رساله های شیثی نجع حمادی مقایسه شده است. یافته ها نشان می دهد که اگرچه از نظر مفهومی شباهت هایی در الگوی صدور ائون ها و جایگاه نجات شناختی شیث وجود دارد، اما این هم پوشانی لزوما به معنای اقتباس مستقیم نیست و می توان آن را در چارچوب تعاملات فکری گسترده تر در محیط دینی مصر متاخر تحلیل کرد. بر این اساس، ساختار چهارده ائون در کفالایا را می توان نمونه ای از بازپردازی مانوی مفاهیم گنوسی در زمینه ای جدید دانست.

کلیدواژه ها:

کفالایا ، مانویت ، شیث ، ائون ، نجع حمادی ، گنوسیسم