مواجهه با دانش جنسیتی در رشته مطالعات زنان در ایران از منظر دانشجویان زن افغانستانی

رشته مطالعات زنان که از تاسیس آن در غرب بیش از نیم قرن می گذرد، فهم جنسیتی متقاطعی از قوم، نژاد، طبقه و امر جنسی با تفسیر بافت محور از زنانگی و مردانگی ارائه می دهد. در ایران نیز بیش از دو دهه از تاسیس این رشته می گذرد که افزون بر دانشجویان ایرانی، دانشجویان زن افغانستانی نیز در آن تحصیل می کنند. با توجه به بافت فرهنگی مردسالارانه افغانستان و مواجهه این زنان با مفاهیم جنسیتی در محیط دانشگاهی ایران، هدف این تحقیق فهم تجربه زیسته آنان در مواجهه با دانش جنسیتی است. روش این تحقیق پدیدارشناسی تفسیری است و مشارکت کنندگان ۱۴ زن دانشجوی افغانستانی در مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری مطالعات زنان بودند که از طریق نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند. داده ها از طریق مصاحبه نیمه ساختاریافته جمع آوری و براساس رویکرد ون مانن تحلیل شدند. یافته ها نشان داد تحصیل در رشته مطالعات زنان برای زنان افغانستانی با «بصیرت یابی جنسیتی»، «همدل اندیشی جنسیتی»، «مثبت اندیشی جنسیتی» و «برچسب خوردگی جنسیتی» همراه بوده است. این دانشجویان از یک سو با کسب دانش جنسیتی و آگاه شدگی جنسیتی در رابطه با تبعیض های درهم تنیده، به درک بهتر از ارتباط با خود و روابط اجتماعی و درنهایت به اراده کنشگری در حوزه جنسیتی رسیده اند. از سوی دیگر، در این فرایند با فشارها و قضاوت هایی در قالب برچسب های زیاده خواه و ضدخانواده بودن از سوی دیگران مواجه شده اند.

کلیدواژه ها:

افغانستان ، جنسیت ، دانش جنسیتی ، دانشجویان زن ، مطالعات زنان