بازشناسی موانع رهبری زنان در آموزش عالی: رویکردی جامع

هدف پژوهش حاضر بازشناسی و تبیین جامع موانع ارتقا و رهبری زنان در آموزش عالی است. به این منظور از روش فراترکیب با رویکرد یکپارچه کننده استفاده شد تا یافته های پژوهش های تجمیع، مقایسه و در قالب مدلی منسجم بازتولید شوند. فرایند پژوهش مطابق الگوی هفت مرحله ای سندلوسکی و باروس (۲۰۰۷) اجرا شد. در گام نخست، پرسش اصلی با محوریت «شناخت موانع مشارکت و ارتقای زنان در سمت های مدیریتی آموزش عالی» تدوین شد. سپس در گام مرور نظام مند پیشینه، مطالعات انجام شده از سال ۲۰۰۰ تاکنون با کلیدواژه های مرتبط جستجو شدند. از میان ۱۸۵ منبع شناسایی شده، پس از ارزیابی عنوان، چکیده و محتوای علمی، ۹۵ مطالعه واجد شرایط وارد فرایند تحلیل شدند. در مراحل استخراج اطلاعات و ترکیب یافته ها، کدهای اولیه از دل مطالعات انتخاب و در فرایند مقایسه، تلفیق و ادغام، در قالب مقوله های مفهومی و الگوی نهایی طبقه بندی شد. براساس تحلیل فراترکیب، مجموعه موانع رهبری و ارتقای زنان در آموزش عالی در هفت دسته اصلی شناسایی شدند: موانع ساختاری، موانع سازمانی، موانع فرهنگی-اجتماعی، موانع خانوادگی، موانع قانونی-سیاستی، موانع روان شناختی-فردی و محدودیت های سرمایه اجتماعی و حرفه ای. همچنین مولفه «سقف شیشه ای» به عنوان مانعی تلفیقی و میان سطحی که از هم افزایی همه دسته ها ناشی می شود، به صورت مجزا تبیین شد. یافته ها نشان داد این موانع ماهیتی چندبعدی و تعاملی دارند و یکدیگر را تقویت می کنند و به دلیل پیوند ساختاری و فرهنگی، مسیر دسترسی زنان به نقش های مدیریتی را به طور نظام مند محدود می سازند.

کلیدواژه ها:

آموزش عالی ، ارتقا ، رهبری ، زنان ، موانع