میانجی گری به مثابه حل مساله در دعوای طلاق

پژوهش های تجربی نشان می دهد که رویکردهای قضایی سنتی در رسیدگی به دعوای طلاق، منجر به حل و فصل مطلوب اختلاف نمی شود؛ از این رو نظام های قضایی کشورهای پیشرو به سمت رویکردهای حل مساله و شیوه های جایگزین حل اختلاف، به ویژه میانجی گری خانواده حرکت کرده اند. این پژوهش با هدف تحلیل چگونگی به کارگیری رویکرد حل مساله در دعوای طلاق، تجربیات کشورهای پیشرو در این حوزه را بررسی و با عملکرد نظام حقوقی ایران مقایسه می کند. روش پژوهش کیفی است و با استفاده از تحلیل محتوای اسناد قضایی شامل پرونده های طلاق، مصاحبه عمیق با کنش گران قضایی و زوجین متقاضی طلاق؛ و مشاهده نیمه مشارکتی جلسه های رسیدگی در دادگاه های خانواده، به گردآوری داده ها پرداخته است. یافته ها نشان می دهد که در کشورهای پیشرو، میانجی گری خانواده در چارچوبی نهادینه شده و سازمان یافته اجرا می شود و تضمین امنیت طرفین، داوطلبانه بودن فرایند، آموزش تخصصی میانجی گران و نظارت موثر بر اجرای توافقات، از اصول اساسی محسوب می شود. در ایران نیز لازم است رویکرد نظام قضایی از یک فرایند اداری و الزامی، به سمت مدلی مشارکتی، تخصصی و مبتنی بر حل واقعی مسائل زیربنایی خانواده تغییر جهت دهد؛ امری که مستلزم تدوین چارچوبی قانونی، آموزشی و نظارتی برای نهادینه سازی میانجی گری در دعوای طلاق است.

کلیدواژه ها:

حل مساله ، داوری ، دعوای طلاق ، مشاوره ، میانجی گری