اثر انواع محیط کشت پایه و تنظیم کننده های رشد بر ریزازدیادی بلوبری رقم بلوگلد (Vaccinium corymbosom L. cv. Bluegold)

چکیدهسابقه و هدف: گیاه بلوبری متعلق به تیره Ericaceaeو جنس Vacciniumبوده که بومی آمریکای شمالی است. در سال های اخیر تقاضا برای مصرف بلوبری به دلیل وجود ترکیبات ارزشمند آنتی اکسیدانی مانند فلاونوئید، آنتوسیانین و اسیدهای فنولیکی و تاثیر در سلامتی انسان، افزایش چشم گیری داشته است. هدف از انجام این پژوهش استفاده از روش های نوین تکثیر گیاهان مانند کشت درون شیشه ای، تهیه روش بهینه ریزازدیادی و تولید انبوه نهال ارقام بلوبری می باشد. با توجه به اینکه نیازهای محیطی برای رشد و تولید تجاری این میوه در برخی از مناطق ایران وجود دارد، تولید نهال برای احداث باغ و در نهایت تولید میوه بلوبری ضروری می باشد.مواد و روش ها: در این پژوهش ریزنمونه ها از شاخه های جانبی با حداقل دو گره از بلوبری رقم بلوگلد تهیه شد و پس از گندزدایی در محیط کشت های پایه Murashige and Skoog (MS) ،Woody Plant Medium (WPM) و Anderson (AN) حاوی تنظیم کننده های رشد Zeatin، TDZ، ۲iP و BA در چهار سطح (۰، ۵/۰، ۱ و ۵/۱ میلی گرم در لیتر) جهت پرآوری کشت شدند. پس از دو ماه، شاخه های جدید رشد یافته و پرآوری صورت گرفت و شاخص های طول شاخساره، تعداد شاخساره، تعداد برگ و کلروفیل a و کلروفیل b در هر ریزنمونه اندازه گیری شد. پتانسیل ریشه زایی روی شاخساره های تولید شده در محیط کشت-های ذکر شده به همراه تنظیم کننده های رشد IBA، NAA وIAA در چهار سطح (۰، ۱، ۲ و ۳ میلی گرم در لیتر) بر پایه ی طرح کاملا تصادفی و در سه تکرار اجرا شد. پس از ۸ هفته صفات درصد ریشه زایی، طول ریشه و تعداد ریشه مورد ارزیابی قرار گرفتند.یافته ها: در مرحله پرآوری بعد از ۱۰ هفته صفات مورد نظر اندازه گیری شدند که بلندترین طول شاخساره (۹۳/۴ سانتی متر) در تیمار شاهد محیط کشت AN، بیشترین تعداد شاخساره (۲۲/۸) در کاربردZeatin به میزان ۵/۱ میلی گرم در لیتر، بیشترین تعداد برگ (۷۵/۱۸) در تیمار شاهد محیط کشت AN، بالاترین مقدار کلروفیل a(۷۱/۱ میلی گرم بر گرم) در محیط کشت WPM و کلروفیلb (۳۶/۰ میلی گرم بر گرم) در تیمار شاهد محیط کشتAN مشاهده شد. در مرحله ریشه زایی بعد از ۸ هفته صفات مورد نظر اندازه گیری شدند که بیشترین تعداد ریشه (۶۴/۳) در محیط کشت AN، بلندترین طول ریشه (۲۲/۸ سانتی متر) با کاربرد IBA به مقدار ۲ میلی گرم در لیتر در محیط کشت WPM و بالاترین درصد ریشه زایی (۱۱/۶۷) با کاربرد IBA به میزان ۲ میلی گرم در لیتر مشاهده شد. نتیجه گیری: به طورکلی، نتایج حاصل از این تحقیق نشان داد که تنظیم کننده رشد Zeatin با غلظت ۵/۱ میلی-گرم در لیتر در محیط کشتAN بهترین نتیجه را در پرآوری شاخساره بلوبری رقم بلوگلد دارد. در آزمایش ریشه زایی نیز تنظیم کننده رشد IBA به مقدار ۲ میلی گرم در لیتر در محیط کشت WPM اثر بهتری بر پارامترهای ریشه زایی از خود نشان داد. بنابراین تیمارهای فوق را می توان جهت پرآوری و ریشه زایی بلوبری رقم بلوگلد پیشنهاد کرد.

کلیدواژه ها:

پرآوری ، ریشه زائی ، زآتین ، محیط کشت ، واکسینیوم