اثر زه آب نیشکر و کاربرد شاخساره ای آمینو اسیدهای چپ گرد و اسید سالیسیلیک بر خصوصیات کمی و کیفی ارقام کاملینا (Camelina sativa L.‎)

گیاه دارویی-روغنی کاملینا یکی از قدیمی ترین گیاهان زراعی خانواده براسیکاسه می باشد. کمبود منابع متعارف آب در سالهای اخیر اهمیت استفاده از آبهای را موردتوجه قرار داده . زه آب کشاورزی قسمت بزرگی از آبهای نامتعارف را تشکیل می دهد. در این مقاله کاربرد آمینو اسیدهای چپ گرد و اسید سالیسیلیک به عنوان جایگزین مناسب برای مقابله با اثرات نامطلوب تنش های مختلف محیطی بر عملکرد گیاه در نظر گرفته شده است. با این وجود، اطلاعات کمی در مورد مکانیسم آنها برای کاهش تنش استفاده از منابع آبی زه آب وجود دارد. به منظور بررسی اثر استفاده از زه آب نیشکر و کاربرد شاخساره ای آمینو اسیدهای چپ گرد و اسید سالیسیلیک بر برخی خصوصیات کمی و کیفی ارقام کاملینا آزمایشی دوساله طی سال های زراعی ۱۴۰۲-۱۴۰۱ و ۱۴۰۳-۱۴۰۲ در کشت و صنعت نیشکر حکیم فارابی واقع درجنوب استان خوزستان به صورت کرت های دوبار خردشده در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با چهار تکرار اجرا شد. فاکتور اصلی منابع آبی شامل سه سطح آبیاری با آب رودخانه (شاهد)،‎ ‎آبیاری تناوبی (یکبار آب رودخانه و یکبار آبیاری با آب زهکش به طور متناوب) و آبیاری با زه آب نیشکر و فاکتور فرعی کاربرد شاخساره ای آمینواسیدهای چپ گرد و اسید سالیسیلیک در پنج سطح شامل بدون کاربرد شاخساره ای (شاهد)، آمینو اسیدهای چپ گرد (حاوی آمنیو اسید آلانین، آرژنین، آسپارتیک، سیستئین، گلوتامیک اسید، گلوتامین، گلسین، هیستیدین، ایزولوسین، لوسین، لیزین، متیونین، فنیل آلانین، پرولین، سرین، ترئونین، تریپتوفان، تیروزین، والین از محلول پایه) به میزان یک و نیم و سه لیتر در هکتار، اسید سالیسیلیک با غلظت های یک و دو میلی مولار در مرحله گلدهی، و دو رقم سهیل و سپهر به عنوان فاکتور فرعی فرعی بودند. نتایج نشان داد که بهترین عملکرد دانه و روغن در آبیاری تناوبی با کاربرد شاخساره ای آمینواسیدهای چپ گرد سه لیتر در هکتار در رقم سهیل (۱۶۹۱ و ۶۸۷ کیلوگرم) به دست آمد. رقم سپهر در شرایط آبیاری با آب رودخانه عملکرد دانه، روغن و پروتئین بالاتری داشت. کاربرد شاخساره ای آمینواسیدهای چپ گرد و اسید سالیسیلیک در شرایط استفاده از زه آب و عدم استفاده از زه آب بر صفات عملکرد دانه، روغن و پروتئین عملکرد زیستی، و درصد روغن و پروتئین اثر مثبت داشت. رقم سپهر در شرایط استفاده از زه آب عملکرد کمتری نسبت به رقم سهیل نشان داد. کاربرد برگی آمینو اسیدهای چپ گرد و اسید سالیسیلیک به عنوان تنظیم کننده های بالقوه برای افزایش رشد و نمو کاملینا از طریق افزایش جذب عناصر غذایی، باعث تعدیل اثرات تنش شده و عملکرد دانه و روغن را بهبود داد. براساس این نتایج مشخص شد که جهت بهبود روابط یونی در کاملینا و رسیدن به بالاترین میزان عملکرد می توان در شرایط استفاده از منابع آب آبیاری زه آب نیشکر از رقم سهیل و کاربرد شاخصاره ای اسید سالیسیلیک و آمینواسیدهای چپ گرد بهره برد.

کلیدواژه ها:

آمینواسیدهای چپ گرد ، درصد روغن ، درصد پروتئین ، عملکرد پروتئین ، عملکرد روغن