اثر تابش اشعه ماوراء بنفش جهش زا بر حشرات بالغ Monosteira buccata Horv. (Hemiptera: Tingidae) جمع آوری شده از درختان صنوبر در جنگل های نینوا

هدف: عامل های فیزیکی، به ویژه تابش اشعه ماوراء بنفش (UV)، به گزینه ای موثر در کنترل آفات حشرات تبدیل شده اند. این اشعه می تواند اثرات منفی مستقیم بر حشرات، از جمله آسیب DNA مانند تشکیل دیمرهای پیریمیدین، تحریک استرس اکسیداتیو و کاهش عملکرد سلولی، بقای کمتر و مرگ سلولی داشته باشد. هدف این مطالعه ارزیابی اثر تابش UV در کنترل حشره Monosteira buccata و بررسی اثربخشی آن به عنوان جایگزین یا مکمل سموم شیمیایی بود. مواد و روش ها: حشرات بالغ M. buccata از برگ های صنوبر جمع آوری شدند و در بطری های شیشه ای استریل نگهداری شدند، سپس به آزمایشگاه حشره شناسی دانشگاه موصل منتقل گردیدند. سمیت سم حشره کش Finch در سه غلظت ۲۵، ۵۰ و ۱۰۰ درصد با روش غوطه وری برگ و قرار دادن ۱۰ حشره در هر پتری دیش بررسی شد. اثر تابش UV با طول موج ۲۵۴ نانومتر در زمان های مختلف نیز ارزیابی شد. نهایتا، اثر هم افزای تابش UV و حشره کش بر مرگ و میر حشرات نیز سنجیده شد.نتایج: مرگ و میر حشرات با افزایش غلظت سم افزایش یافت، به طوری که نرخ مرگ و میر از ۵/۵۵ درصد در غلظت ۲۵ درصد تا ۵/۹۵ درصد در غلظت ۱۰۰ درصد رسید. زمان های تابش UV تاثیر مهمی بر افزایش مرگ و میر داشت؛ به طوری که مرگ و میر ۴۸ درصد در ۵ دقیقه و ۱۰۰ درصد در ۲۰ دقیقه مشاهده شد. این نشان دهنده اثر تقویت کننده UV در سمیت حشره است. علاوه بر این، اثر هم افزا در ترکیب تابش UV و حشره کش Fentanol در غلظت ۱۰۰ درصد کامل بود. حشرات بالغ M. buccata در ۱۵ تا ۲۰ دقیقه کاملا کشته شدند. این نتایج نشان می دهد که استفاده ترکیبی از عوامل فیزیکی مانند UV و عوامل شیمیایی، کارایی کنترل را افزایش داده و میزان مصرف سموم را کاهش می دهد.نتیجه گیری: می توان نتیجه گرفت که استفاده از سم Finch، به ویژه در ترکیب با تابش UV، یک گزینه موثر و امیدوارکننده در برنامه های مدیریت یکپارچه آفات است و پتانسیل بالایی در کاهش جمعیت حشرات بالغ Monosteira buccata دارد.

کلیدواژه ها:

تابش ماوراء بنفش ، جهش زا ، حشره کش ، کنترل آفات ، Monosteira buccata