مطالعه تکامل پس از تولد (مورفوهیستولوژیک) پاپیلاهای چشایی زبان گوسفند با استفاده از میکروسکوپ نوری و الکترونی

هدف: پاپیلاهای چشایی زبان نقش اساسی در درک مزه و عملکرد دهانی در پستانداران دارند. تکامل پس از تولد آن ها با بلوغ ساختاری و عملکردی زبان مرتبط است. با این حال، اطلاعات دقیقی درباره تغییرات مورفولوژیک، بافت شناسی و فراساختاری پاپیلاهای قارچی (fungiform) و حلقوی (circumvallate) در گوسفندان بومی عراق در مراحل مختلف رشد پس از تولد محدود است. هدف این مطالعه بررسی تغییرات مورفولوژیک، هیستولوژیک و میکروسکوپ الکترونی روبشی (SEM) در پاپیلاهای چشایی زبان گوسفند (Ovis aries) در مراحل مختلف رشد پس از تولد بود.مواد و روش ها: بیست نمونه زبان از گوسفندان بومی عراق از کشتارگاه های استان های نجف و بابل جمع آوری شد. نمونه ها بر اساس سن و دندان بندی به دو گروه تقسیم شدند: گروه اول شامل بره های دو ماهه و گروه دوم شامل گوسفندان بالغ هشت ماهه بود. بررسی ماکروسکوپی، روش های استاندارد هیستولوژی و میکروسکوپ الکترونی روبشی برای ارزیابی ویژگی های رشدی پاپیلاهای قارچی و حلقوی و غدد زبانی مرتبط استفاده شد.نتایج: در بره های دو ماهه، پاپیلاهای قارچی نابالغ، صاف و پراکنده در میان پاپیلاهای فیلی فرم در سطح پشتی زبان مشاهده شدند، در حالی که پاپیلاهای حلقوی کوچک تا متوسط بوده و به صورت دو ردیف نامنظم قرار داشتند. در سن هشت ماهگی، پاپیلاهای قارچی به طور واضح بالغ شده و به شکل برجستگی های بزرگ، صاف و قارچی شکل ظاهر شدند. پاپیلاهای حلقوی نیز بزرگ تر، مشخص تر و دارای شیارهای دایره ای واضح شدند و در بخش دورسال جانبی تنه زبان در نزدیکی ریشه زبان قرار گرفتند. از نظر بافت شناسی، پاپیلاهای چشایی در هر دو سن مشاهده شدند، اما در مراحل مختلف رشد تفاوت هایی در شکل و اندازه آن ها وجود داشت. دو نوع غده زبانی شناسایی شد: غدد سروزی فون ابنر که با پاپیلاهای حلقوی مرتبط بودند و غدد موکوسی یا مختلط وبر که در عمق عضلات ریشه زبان قرار داشتند.نتیجه گیری: پاپیلاهای چشایی در گوسفندان بومی عراق طی رشد پس از تولد دچار تغییرات قابل توجه مورفولوژیک، بافت شناسی و فراساختاری می شوند. این تغییرات وابسته به سن، در اندازه، شکل، سازمان دهی و ارتباط غددی پاپیلاهای قارچی و حلقوی نقش داشته و نشان دهنده سازگاری عملکردی آن ها با رشد است.

کلیدواژه ها:

پاپیلا حلقوی ، پاپیلا قارچی ، تکامل پس از تولد ، زبان گوسفند ، میکروسکوپ روبشی