اثر اسید هیومیک و عصاره جلبک دریایی بر رشد، عملکرد و اسانس رزماری (Rosmarinus officinalis L.)

چکیده هدف: رزماری (Rosmarinus officinalis L.) یک گیاه معطر و دارویی چندساله مهم است که دارای ارزش اقتصادی، صنعتی و دارویی می باشد و به طور گسترده در صنایع داروسازی، غذایی و آرایشی استفاده می شود. هدف از این مطالعه ارزیابی تاثیر اسید هیومیک و عصاره جلبک دریایی بر رشد، عملکرد، میزان اسانس و محتوای ترکیبات فعال رزماری بود.مواد و روش ها: آزمایش مزرعه ای در فصل زراعی ۲۰۲۴-۲۰۲۵ در ایستگاه تحقیقاتی دانشکده آموزش علوم پایه، ابن الهیثم، دانشگاه بغداد انجام شد. طرح آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی (RCBD) با سه تکرار اجرا گردید. عامل اول شامل اسید هیومیک در سه سطح (۰، ۱ و ۲ میلی گرم در لیتر) و عامل دوم شامل عصاره جلبک دریایی در سه سطح (۰، ۱ و ۲ میلی گرم در لیتر) بود.نتایج: افزودن اسید هیومیک تاثیر معنی داری بر بیشتر صفات مورد بررسی داشت؛ به طوری که تیمار ۲ میلی گرم در لیتر بیشترین مقدار را در تعداد شاخه ها (۶۹۶/۶ شاخه در بوته)، طول ریشه (۰۶/۲۸ سانتی متر)، درصد اسانس در برگ ها (۷۰۳/۴%)، عملکرد اسانس در هر گیاه (۳/۲۹۷ میلی گرم) و محتوای ترکیب فعال ۱,۸-سینئول (۹/۷۶۵ میلی گرم) نشان داد. محلول پاشی عصاره جلبک دریایی در غلظت ۲ میلی گرم در لیتر نیز بیشترین تاثیر مثبت را بر اغلب صفات داشت؛ از جمله تعداد شاخه ها (۷۸۴/۶ شاخه در بوته)، طول ریشه (۱۳/۲۷ سانتی متر)، درصد اسانس (۴۵۵/۴%)، عملکرد اسانس (۸/۲۸۹ میلی گرم) و محتوای ۱,۸-سینئول (۳/۱۷۳ میلی گرم). اثر متقابل بین دو عامل نیز در بیشتر صفات معنی دار بود.نتیجه گیری: نتایج نشان داد که کاربرد همزمان اسید هیومیک و عصاره جلبک دریایی، به ویژه در غلظت ۲ میلی گرم در لیتر، می تواند به طور قابل توجهی رشد رویشی، تولید زیست توده، درصد اسانس و محتوای ۱,۸-سینئول در رزماری را افزایش دهد. بنابراین استفاده از بیواستیمولانت های طبیعی می تواند بهره وری رزماری را افزایش داده و از کشاورزی پایدار حمایت کند.کلمات کلیدی: ۱,۸-سینئول، اسانس، مواد هیومیکی، عصاره جلبک دریایی، Rosmarinus officinalis L.

کلیدواژه ها:

سینئول ، اسانس ، مواد هیومیکی ، عصاره جلبک دریایی ، Rosmarinus officinalis L