بررسی میزان تجمع زیستی فلزات سنگین در رسوب و خرچنگ شبح (Ocypode rotundata) سواحل دریای عمان

فلزات سنگین در محیط های آبی قابلیت تجزیه زیستی ندارند و به دلیل اثرات ماندگار در زنجیره غذایی برای موجودات آبزی از جمله سخت پوستان به موضوعی نگران کننده و رو به افزایش تبدیل شده اند. هدف این پژوهش بررسی میزان تجمع زیستی فلزات سنگین روی، مس و نیکل در بافت نرم خرچنگ شبح  (Ocypode rotundata) و رسوبات سواحل ماسه ای خلیج چابهار و دریای عمان و مقایسه آن‎ها با استانداردهای جهانی بود. غلظت فلزات سنگین در نمونه های جمع آوری شده از سه ایستگاه آب شیرین‎کن کنارک، جزیره خرچنگ و ساحل مجاور با مجموعه گردشگری کوه‎های مریخی پس از هضم شیمیایی با دستگاه جذب اتمی بر حسب میکروگرم بر گرم وزن خشک اندازه گیری گردید. الگوی تجمع فلزات سنگین در بافت نرم خرچنگ شبح به صورت مس >نیکل> روی ثبت شد و میانگین غلظت فلزات بین تمامی ایستگاه های نمونه برداری اختلاف آماری معنی دار داشت (۰.۰۵>p). فلزات روی و مس اندازه گیری شده در بافت نرم خرچنگ شبح در همه ایستگاه های نمونه برداری کمتر از سطح استاندارد و فلز نیکل بیشتر از سطح استانداردهای توصیه شده توسط سازمان بهداشت جهانی و سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد بود. دامنه کمترین و بیشترین میزان فلزات اندازه گیری شده بر حسب میکرو گرم بر گرم وزن خشک در رسوب ایستگاه های مختلف عبارت بود از: روی (۱۶.۲۱-۲.۱۳)، مس (۳.۱۶-۱.۱۶) و نیکل (۵۴.۶-۳۸.۴). میزان فلزات روی و مس در رسوب ایستگاه های مورد مطالعه کمتر و فلز نیکل بیشتر از مقادیر استاندارد کیفیت رسوب آمریکا (NOAA) و استاندارد رسوب کانادا (CCME) برآورد گردید. لذا توجه بیشتر به مدیریت زیست محیطی و ورود منابع آلاینده به خلیج چابهار و دریای عمان باید در اولویت قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

Ocypode rotundata ، Sediment quality standards ، Heavy metals ، Marine pollution monitoring ، Chabahar Bay. ، Ocypode rotundata ، استاندارد کیفیت رسوب ، فلزات سنگین ، پایش آلودگی دریا ، خلیج چابهار.