تحلیل فرایند نظارت شرعی شورای نگهبان بر قوانین مربوط به خانواده

نظام قانونگذاری جمهوری اسلامی ایران، با تکیه بر اصول متعدد قانون اساسی، نظامی دینی شناخته می شود. برای حفظ آرمان این نظام که استحکام همه امور برمبنای شرع است، فقهای شورای نگهبان وظیفه دارند قوانینی را که مجلس شورای اسلامی تصویب می کند با احکام اسلام (شیعه) تطبیق دهند. یکی از مسائل بحث برانگیز دراین زمینه، تعدد فتاوای فقهای شیعه است؛ زیرا مشخص نیست شورای نگهبان دقیقا براساس کدام فتوا قوانین را با شرع تطبیق می دهد. مطابق نظر تفسیری شورای نگهبان، معیار تطبیق شرعی، فتوای خود فقهای شورای نگهبان است؛ اما این رویکرد همیشه در عمل اجرا نشده است. این پژوهش عملکرد شورای نگهبان را در حوزه قوانین خانواده بررسی کرده است تا روشن شود که کدام فتوا برای تایید شرعی بودن قوانین استفاده شده است. نتیجه نشان می دهد که هیچ معیار روشن و واحدی برای انتخاب فتوای معیار وجود نداشته و در موارد مختلف فقهای شورای نگهبان براساس فتاوای مختلف اعلام نظر کرده اند. این پژوهش به شیوه تحلیلی توصیفی و با استفاده از منابع کتابخانه ای انجام شده است.

کلیدواژه ها:

فتوای شخصی ، فتوای معیار ، قوانین خانواده ، ولی فقیه