وضعیت حکمی ازدواج با بستگان نسبی نامحرم ازمنظر فقه و حقوق تطبیقی

حق بر ازدواج در عموم و اطلاق خود، به معنای حق انتخاب هر فردی از جنس مخالف برای ازدواج و تشکیل خانواده است. این حق، با قیود مختلفی حسب انگاره های ارزشی وعرف جامعه بستر ازدواج، محدود شده است. در این میان، مسئله این نوشتار، بررسی موردی یکی از مسائل و مصادیق این حق، یعنی ازدواج با بستگان نسبی است. مشهور فقهای عامه، ازدواج با بستگان نسبی را مرجوح قلمداد کرده، و فتوا به کراهت آن داده اند. این رویکرد برخلاف نظریه شهرت یافته در فقه امامیه است که براساس آن، بر ازدواج با بستگان نسبی تاکید شده است. فقیهان عامه و نیز علامه حلی با استناد به روایاتی که ظاهرا مستند به پیامبر ۲ است، استدلال خود را بنا نهاده اند. این نوشته مبتنی بر روش توصیفی تحلیلی و مطالعات کتابخانه ای، با بررسی سندی و دلالی این روایات، به این نتیجه دست یافته است که این عبارات، روایت گونه (و نه روایت معتبر) و تنها عباراتی از خلیفه دوم و عوام هستند که در بستر زمان به پیامبر ۲ نسبت داده شده اند و فاقد حجیت هستند. در حقوق تطبیقی نیز با وجود برخی اختلاف رویه ها، براساس تحقیقات پزشکی و مستظهر به برخی باورهای عامیانه همین جواز یا عدم جواز (در سطح غیرقانونی بودن و عدم شناسایی حقوقی رابطه ازدواج و جرم انگاری این ازدواج در قالب رابطه جنسی نامشروع) مشاهده می شود.

کلیدواژه ها:

اقارب ، بستگان نسبی ، حق بر ازدواج ، فقه اسلامی ، نکاح