بررسی تاثیر درمان شناختی رفتاری بر عزت نفس، سلامت روان و اهمال کاری درفرزندان نوجوان مادران بهبودیافته از سوء مصرف مواد

چکیده زمینه و اهداف: اختلال مصرف مواد مخدر توسط والدین، به ویژه در مادران، خطرات روانی و رفتاری جدی برای فرزندان ایجاد می کند. این مطالعه تاثیر درمان شناختی- رفتاری (CBT) را بر عزت نفس، سلامت روان و اهمال کاری در بین فرزندان نوجوان مادران بهبود یافته از سوء مصرف مواد، بررسی کرد. مواد و روش ها: پژوهش از نوع نیمه آزمایشی با پیش آزمون– پس آزمون بود. از دو مرکز بازتوانی اعتیاد فعال در شهر ساری، ۶۰ نوجوان (۱۵ تا ۱۸ سال) با والدین بهبود یافته از سوء مصرف مواد بصورت در دسترس انتخاب و سپس به طور تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل به طور مساوی تخصیص یافتند. مداخله شامل هشت جلسه ۹۰ دقیقه ای CBT بود که مهارت هایی مانند شناسایی و تغییر خودگویی های منفی، اصلاح تحریفات شناختی، تقویت حل مسئله و ارتباط موثر را در بر می گرفت. سپس با استفاده از نرم افزار ۲۶SPSS آمار توصیفی و آنالیز کوواریانس با سطح معنی داری (P < ۰.۰۵) برای مقایسه گروه ها به کار گرفته شد. رعایت ملاحظات اخلاقی در تمام مراحل انجام پژوهش در نظرگرفته شد. یافته ها: نتایج نشان داد که در گروه آزمایش در مقایسه با گروه کنترل، عزت نفس به طور معناداری افزایش یافت (η² = ۰.۷۸۲, P<۰.۰۰۱). سلامت روان بهبود قابل توجهی داشت (η² = ۰.۴۷۳, P < ۰.۰۰۱) و میزان اهمال کاری به طور معناداری کاهش پیدا کرد(η²=۰.۴۵۱, P<۰.۰۰۱). نتیجه گیری: درمان شناختی رفتاری به طور چشمگیری عزت نفس و سلامت روان نوجوانان را ارتقاء داده و اهمال کاری آنها را کاهش می دهد. این رویکرد می تواند به عنوان مداخله ای موثر در برنامه های پیشگیری و توانبخشی خانواده ها مورد استفاده قرار گیرد. کلمات کلیدی: درمان شناختی رفتاری عزت نفس سلامت روان اهمال کاری نوجوانان مادران مواد مخدر