روایت بحران و بازسازی احساس جمعی در «صحبت سنگ و سبو» بر بنیاد نظریه ریموند ویلیامز

این پژوهش با تکیه بر نظریه «ساختار احساس» ریموند ویلیامز، به تحلیل بازنمایی بحران اجتماعی و شکل گیری احساس جمعی در کتاب صحبت سنگ و سبو می پردازد. مسئله اصلی پژوهش بررسی این است که متن چگونه در بستر تحولات اجتماعی عصر قاجار، تجربه های زیسته و عواطف جمعی مرتبط با پدیده اعتیاد را بازنمایی کرده و در شکل دهی به آگاهی فرهنگی نقش ایفا می کند. در این راستا، اثر به مثابه متنی فرهنگی و فعال در تولید معنا تحلیل شده و با رویکرد تحلیلی‑تفسیری، مولفه های ساختار احساس در سطوح روایت، زبان و بازنمایی اجتماعی بررسی شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد متن از طریق طنز، روایت انتقادی و جابه جایی معنایی مفاهیم، ساختارهای مسلط اجتماعی را به چالش کشیده و با بازتعریف جایگاه معتاد از «مجرم» به «بیمار اجتماعی»، نوعی آگاهی انتقادی و همدلی اجتماعی را برمی سازد. همچنین اثر با بازنمایی فروپاشی نظم اجتماعی، نقد نهادهای سنتی و طرح امکان مقاومت فرهنگی، به شکل گیری ساختار احساسی نوینی در بستر تحولات مشروطه کمک می کند. بدین ترتیب، مقاله نشان می دهد این اثر صرفا بازتاب وضعیت اجتماعی نیست، بلکه در مقام کنشی فرهنگی، در بازسازی احساس جمعی و تولید معنای اجتماعی مشارکت دارد.

کلیدواژه ها:

ساختار احساس ، ریموند ویلیامز ، ادبیات مشروطه ، صحبت سنگ و سبو ، گفتمان فرهنگی ، آگاهی انتقادی ، نقد اعتیاد