واکاوی نحوه ارتباطات در خانواده های دارای فرزند در آستانه کنکور: مطالعه کیفی از دیدگاه فرزندان

هدف از پژوهش حاضر واکاوی نحوه ارتباطات در خانواده های دارای فرزند در آستانه کنکور بود. در این پژوهش از روش کیفی به شیوه پدیدارشناسی تفسیری استفاده شد. میدان پژوهشی شامل دانش آموزان در آستانه کنکور شهر سنندج در سال ۱۴۰۴-۱۴۰۳ بود. نمونه گیری به صورت هدفمند از نوع ملاکی انجام شد و شرکت کنندگان مورد مصاحبه نیمه ساختار یافته قرار گرفتند. به منظور تجزیه و تحلیل داده ها از روش راهبرد هفت مرحله ای دیکلمن، آلن و تانر استفاده شد. تجزیه و تحلیل داده ها به شناسایی منجربه تولید ۶۳ مفهوم اولیه، ۱۱ مضمون فرعی و ۴ مضمون اصلی شد. مضمون اصلی اول فضای ارتباطی شامل (خانواده های تعادل گرا، کنکورمحور و بی تفاوت)، مضمون اصلی دوم سبک های حمایتی شامل (عاطفی، ابزاری-تکنولوژی، اطلاعاتی و سیستمی)، مضمون اصلی سوم تعارضات ارتباطی شامل (تعارضات بین فردی و درون فردی) و مضمون اصلی چهارم راهبردهای مقابله ای شامل (فردمحور و خانواده محور) بود. بنابراین یافته ها نشان داد که خانواده های تعادل گرا با ایجاد آرامش و برنامه ریزی منطقی، تجربه دانش آموزان را بهبود و تعارضات را کاهش می دهند؛ خانواده های کنکورمحور با کنترل افراطی و انتظارات غیرواقعی، استرس و تعارضات بین فردی را افزایش می دهند؛ و خانواده های بی تفاوت با بی توجهی به شرایط، احساس تنهایی و سردرگمی ایجاد می کنند. همچنین سبک های حمایتی (به ویژه عاطفی و سیستمی) نقش موثری در کاهش تعارضات درون فردی دارند. با توجه به مضمون های بدست آمده از پژوهش حاضر، راه کارهایی از جمله اصلاح شیوه های ارتباطی، فرزندپروری و فضای اطلاعاتی در حیطه مسائل مربوط به کنکور برای مدیریت چالش های موجود در خانواده ها و پشت سر گذاشتن این دوره به همراه سلامت روانشناختی برای تمام اعضای خانواده موثر به نظر می رسد.

کلیدواژه ها:

خانواده ، ارتباطات ، فرزندان ، در آستانه کنکور