سیاست ترکیه در قبال آوارگان سوری: بازاندیشی مفهوم پناهندگی و مهمان نوازی

بحران سوریه یکی از بزرگ ترین موج های دیاسپورا در دهه های اخیر را رقم زده است. ترکیه از ابتدای بحران، چند میلیون آواره سوری را در خاک خود پذیرفت اما از اصطلاح «مهمان» به جای «پناهنده» برای توصیف این گروه استفاده و وضعیت آنان را در قالب «حمایت موقت» تعریف کرد. این نام گذاری با وجود عضویت ترکیه در کنوانسیون ۱۹۵۱ و پروتکل ۱۹۶۷، یک تناقض مفهومی و حقوقی میان تعهدات بین المللی و سیاست های داخلی ایجاد کرده است. این پژوهش با اتخاذ رویکردی انتقادی و با تکیه بر مفهوم مهمان نوازی ژاک دریدا، به تحلیل چرایی تغییر رویکرد و نامگذاری آوارگان سوری در اسناد و گفتمان رسمی ترکیه پرداخته است. این پژوهش نشان می دهد که عوامل سیاسی و اقتصادی، مهم ترین محرک های این تغییر رویکرد تلقی می شوند. یافته های تحقیق بیانگر آن است که استفاده از مفهوم مهمان، ابزاری سیاسی برای دور زدن تعهدات حقوقی، مدیریت افکار عمومی و حفظ انعطاف دولت در تعیین سیاست بازگشت بوده و در نهایت با تغییرات سیاسی داخلی ترکیه، به سمت محدودسازی حقوق آوارگان و تاکید بر بازگشت آنان حرکت کرده است. این پژوهش نشان می دهد که نام گذاری صرفا یک امر زبانی نیست، بلکه بخشی از سازوکار قدرت در مدیریت دیاسپورا و کنترل «دیگری» در نظام دولت ملت معاصر است.

کلیدواژه ها:

آوارگان سوری ، ترکیه ، ژاک دردیدا ، سیاست پناهندگی ، مهمان نوازی