دوسویگی فضای مجازی؛ مطالعه ای کیفی از مسئله فرزندآوری در بازنمایی های رسانه ای در شهر اصفهان

با توجه به استمرار کاهش باروری و پیامدهای گسترده و دامنه دار آن در افق آینده، این مطالعه به بررسی نقش فضای مجازی در جهت دهی تصمیم زوجین به بی فرزندی و تک فرزندی پرداخته است. برای این منظور، با استفاده از رویکرد کیفی و روش شناسی نظریه زمینه ای با رهیافت نظام مند استراوس و کربین و نمونه گیری نظری، ۳۰ مصاحبه عمیق در بازه زمانی فروردین تا مرداد ۱۴۰۳، با مشارکت کنندگان در بازه سنی ۴۵-۲۸ سال صورت گرفت. مصاحبه ها با ۱۵ زوج بی فرزند (یکی از زوجین) که حداقل ۳ سال از ازدواجشان می گذرد و ۱۵ زوج تک فرزند (یکی از زوجین) که یک فرزند بالای ۵ سال دارند و به طور ارادی تصمیم به تک فرزندی گرفته اند، انجام شد و تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. گردآوری داده ها از طریق مصاحبه های عمیق و تحلیل آن ها براساس کدگذاری های باز، محوری و گزینشی صورت گرفت. یافته های پژوهش در قالب ۸۵ مفهوم، ۱۹ مقوله فرعی و ۹ مقوله اصلی و یک مقوله هسته سازمان دهی شد. پدیده مرکزی برآمده از تحلیل ها، «دوسویگی فضای مجازی» است. بر پایه یافته ها، شرایط علی، مسئله فضای مجازی و سبک زندگی می باشد. دغدغه های انباشته شرایط زمینه ای است و شرایط مداخله گر نیز ناکارآمدی سیاست گذاری ها است. استراتژی ها شامل تلقین پذیری از فضای مجازی، مسئله اثرناپذیری از فضای مجازی و بی توجهی به نظر اطرافیان و پیامدها شامل کیفی نگری در فرزندآوری و اولویت زندگی روزمره بر فرزندآوری می باشند. مقوله هسته «نگرش ها و ترجیحات فرزندآوری در احاطه فضای مجازی» از مقوله های اصلی برساخت شد. در جامعه مدرن، فضای مجازی و گسترش آن یکی از عواملی است که باعث افزایش آگاهی شده و افزایش آگاهی موجب تعین عقل در تصمیم گیری ها ازجمله در فرزندآوری شده است.

کلیدواژه ها:

فرزندآوری ، زوجین بی فرزند و تک فرزند ، فضای مجازی ، نظریه زمینه ای ، شهر اصفهان