تحلیل فقهی و حقوقی قراردادهای کار صفرساعت با نگاهی به نظام حقوقی ایران

گسترش اشکال نوین روابط کاری، نظام های حقوقی را با چالش های جدیدی مواجه ساخت. قراردادهای کار «صفر ساعت» به عنوان یکی از انعطاف پذیرترین و در عین حال بحث برانگیزترین انواع قراردادها، فاقد جایگاه مشخصی در قوانین ایران است. این پژوهش با هدف اصلی تحلیل انطباق این قراردادها با مبانی فقه امامیه و مقررات قانون کار ایران انجام شد. مسئله اساسی به بررسی چالش «غرر» در ارکان قرارداد به دلیل عدم تعیین قطعی میزان کار و مزد و تعارض ماهوی آن با اصول حمایتی حقوق کار می پردازد. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی، ضمن بررسی ماهیت این قراردادها به این نتیجه دست یافت که تلاش برای حل این تعارض از طریق رویکرد سنتی «محدودسازی کارفرما» به دلیل آسیب به انعطاف پذیری و نیازهای تولید، راهکاری کارآمد نیست. نوآوری این مقاله در ارائه یک الگوی جایگزین با عنوان «توانمندسازی کارگر و مدرن سازی تامین اجتماعی» است. این الگو بر آزادی کار همزمان برای چند کارفرما و ایجاد نظام بیمه ای متناسب با ساعات کار استوار است. نتیجه نهایی آن است که به جای بطلان مطلق، باید با اصلاحات تقنینی و مدرن سازی زیرساخت های حمایتی، زمینه را برای پذیرش مشروط این قراردادها فراهم کرد.

کلیدواژه ها:

اصل صحت ، حقوق بنیادین کار ، شرط ضمن عقد ، قراردادهای کار صفرساعت ، قرارداد کار انعطاف پذیر