طراحی فرایندی روش شناختی به منظور نظریه پردازی بنیادین در دانش میان رشته ای شهرسازی

دانش شهرسازی به دلیل ماهیت میان رشته ای خود، همواره دچار خلاهای دانشی مختلفی بوده که برطرف نمودن آن ها نیازمند بهره گیری از رویکردها، مبانی، روش ها و ابزارهای دیگر دانش ها است. یکی از مهم ترین این خلاها، فقدان ساختار روش شناسی منسجم جهت راهبری پژوهش های این حوزه دانشی به ویژه جهت تحقق نظریه پردازی است. هدف این مقاله برطرف نمودن نسبی این خلا است. براساس بررسی های صورت گرفته بهره گیری دقیق از مبانی توسعه پیداکرده در حوزه «مطالعات میان رشته ای» می تواند این چالش را تا حد قابل قبولی برطرف نماید. حوزه ای که تطابق مستحکمی با ماهیت میان دانشی شهرسازی داشته و روش ها و شیوه های پژوهشی شفاف و قابل اتکایی را برای نظریه پردازی عرضه می نماید. این پژوهش با بهره گیری از «فرایند مطالعات میان رشته ای کیفی» و تعمیم «فرایند و روش های مطالعات میان رشته ای» به «مطالعات بنیادین شهرسازی»، فرایند نوینی برای شکل گیری نظریه پردازی شهری در کشور ارائه نموده است. بر اساس تحلیل های صورت گرفته و نتایج حاصله، پژوهش های میان رشته ای که کیفی، مسئله/موضوع محور، باز و تلفیقی بوده بیشترین نسبت را با مفهوم نظریه پردازی دارند. این نوع از پژوهش ها در صورت طی مراحل چهارگانه ای با عناوین ۱) تعریف مسئله/موضوع و جایگاه میان رشته ای آن، ۲) مطالعات رشته ای، ۳) تلفیق بینش های رشته ای و حصول بینش میان رشته ای و ۴) اعتبارسنجی/ تبیین اعتبارپذیری بینش میان رشته ای حاصله و بهره گیری از روش های «فراترکیب» و شیوه های «مرورنظامند» و «نظریه زمینه ای» در مطالعات رشته ای و همچنین شیوه های بازتعریف یا تعمیم در امر تلفیق، می توانند منتج به نظریه پردازی بنیادین در مطالعات شهری و شهرسازی گردند.

کلیدواژه ها:

پژوهش میان رشته ای ، نظریه پردازی ، روش شناسی ، شهرسازی