اولویت بندی معیارهای زیست محیطی برای انتخاب محل بهینه دفن پسماند شهری در مناطق خشک ایران با استفاده از روش بهترین-بدترین(BWM ) (مطالعه موردی :شهرستان یزد)

زمینه و هدف: مکان دفن پسماند شهری یکی از نگرانی های توسعه پایدار و در حقیقت معضلی برای سه شاخص اصلی آن (اجتماع، اقتصاد و محیط زیست) می باشد، انتخاب مکان مناسب می تواند اثرات زیست محیطی را به حداقل برساند و مبنای درستی برای مدیریت پسماند جامد(SWM) ایجاد نماید، این پژوهش با هدف اولویت بندی معیارهای زیست محیطی محل بهینه دفن پسماند شهری در مناطق خشک ایران با استفاده از روشBWM در شهرستان یزد در سال ۱۴۰۱ انجام شد،

روش بررسی: در این پژوهش توصیفی ، با استفاده از نظرسنجی از متخصصان برای امتیازدهی معیارهای محیط زیستی و اقتصادی-اجتماعی و سپس وزن دهی (BWM)، وزن هر کدام از معیارها محاسبه گردید، جهت تجزیه و تحلیل و ارزیابی معیارهای وزن دهی شده توسط پاسخ گویان برای مکان های دفن پسماندها و تدوین معیارهای بومی جهت منطقه مورد مطالعه از نرم افزار LINGO استفاده گردید و نسبت به اولویت بندی مناسب ترین معیارهای مکان یابی محل دفن پسماندهای شهرستان یزد اقدام شد.

یافته ها: نتایج حاصل از روش BWM نشان داد معیار اکولوژیکی مهم ترین معیار در تعیین محل دفن پسماند در مناطق خشک بوده است، همچنین معیارهای هیدرولوژی، معیار اقتصادی- اجتماعی و معیار زمین شناسی نیز در رتبه های دوم تا چهارم از لحاظ اهمیت می باشند و در خصوص زیرمعیارهای مربوط به معیار اکولوژیکی، مناطق حفاظت شده با امتیاز ۲۳۱/۰ بالاترین امتیاز را کسب نموده است و به ترتیب بعد از آن فاصله از زمین های کشاورزی با امتیاز ۰۹۹/۰ در رده دوم قرار گرفته است. فاصله از تالاب ها، دریاچه ها و شبکه آب شهری و فاصله از آن، رودخانه های فصلی و دائمی و مسیل ها در رتبه سه و چهار و پنج می باشد،

بحث و نتیجه گیری: طبق نتایج و اولویت معیارها در مناطق خشک، پیشنهاد برنامه های آموزشی سیستم دفع پسماند براساس معیارهای جدید به مردم ارائه گردید، چرا که فرهنگ سازی سبب باعث می گردد پسماندها قبل از ورود به مخازن حمل ، زباله های بازیافتی به صورت اصولی و استاندارد از سایر زایدات ها جدا شوند. در نتیجه عامل موثر در کاهش آلودگی ها و حفظ منابع طبیعی می باشد.

کلیدواژه ها:

مکان دفن پسماند شهری ، معیارهای مکان یابی ، روشBWM ، شهرستان یزد.