میراث معماری در خطر: کلیساهای تاریخی آذربایجان شرقی

بیان مسئله: ایران با برخورداری از میراث معماری ارزشمند و قرارگیری در یکی از فعال ترین مناطق لرزه خیز جهان، نیازمند توجه ویژه به حفاظت از بناهای تاریخی است. استان آذربایجان شرقی در شمال غرب کشور، با مجموعه ای از کلیساهای تاریخی برجسته، نمونه ای بارز از این ضرورت محسوب می شود. مطالعات انجام شده نشان می دهد از میان چهل و نه کلیسای شناسایی شده در این استان، تنها سیزده کلیسا همچنان پابرجا هستند و بخش عمده ای از آنها در اثر عوامل طبیعی و انسانی دچار تخریب شده اند.هدف پژوهش: این پژوهش با هدف ارزیابی ایمنی و تحلیل آسیب پذیری لرزه ای هشت کلیسای تاریخی منتخب استان و تدوین فهرست اولویت دار حفاظت آن ها انجام شده است.روش پژوهش: روش تحقیق این پژوهش، یک رویکرد ترکیبی شامل روش های کیفی و کمی و به صورت تطبیقی است تا از دقت نتایج اطمینان حاصل شود. ارزیابی کیفی با استفاده از دستورالعمل های حفاظتی ایتالیا در محل بناها انجام شد، درحالی که ارزیابی کمی با نرم افزار ۳Muri جهت شبیه سازی رفتار دیوارهای بنایی انجام شد.نتیجه گیری: یافته های حاصل از تحلیل ها بیانگر آن است که شاخص ایمنی لرزه ای کلیساها کمتر از یک است. این نتیجه بیانگر آسیب پذیری این سازه های تاریخی در مواجهه با رخدادهای لرزه ای است و ضرورت مداخله فوری و اتخاذ تدابیر حفاظتی مناسب را برجسته می سازد. مقایسه خروجی های ارزیابی کیفی و کمی نشان داد که رویکرد کیفی ماهیتی محافظه کارانه تر نسبت به روش کمی دارد. لذا این مطالعه بر اهمیت تلفیق هر دو رویکرد (کیفی و کمی) در فرایند ارزیابی جامع و هدایت راهبردهای حفاظتی پایدار از میراث معماری ملی تاکید می کند.

کلیدواژه ها:

کلیسا ، آذربایجان شرقی ، ارزیابی لرزه ای ، دستورالعمل حفاظتی ایتالیا.