بررسی تحلیلی منع شکنجه در فقه اسلامی و اسناد بین المللی

نوشتار حاضر با هدف تبیین مبانی منع شکنجه در فقه اسلامی و تحلیل آن در مقایسه با اسناد بین المللی مرتبط قلمی شده است. فقه اسلامی، با اتکا بر نصوص قرآنی، سنت نبوی و اصول اجتهادی، شکنجه را بر پایه قواعدی نظیر حرمت ایذاء، قاعده لا ضرر و منع اجبار بر اقرار منع نموده است. در مقابل، نظام حقوقی بین المللی نیز از طریق اسنادی مثل اعلامیه جهانی حقوق بشر، میثاق حقوق مدنی و سیاسی و کنوانسیون منع شکنجه، چارچوبی مشخص برای منع شکنجه ترسیم کرده است. این مقاله با به کارگیری روش تحلیل تطبیقی، به بررسی ساختار، مبانی و الزامات هر دو نظام پرداخته و وجوه اشتراک و افتراق آنها را در محدوده مفهومی، قلمرو اجرا و شیوه های اثبات ارزیابی نموده است. یافته ها نشان می دهد که هریک از دو منظومه حقوقی، با مبانی مستقل خود، به شکل معناداری به نفی شکنجه پرداخته و مطالعه تطبیقی آنها زمینه فهم دقیق تر تفاوت ها و نقاط تقارب را فراهم می سازد؛ بدون آنکه اولویتی هنجاری میان آن دو فرض شود.

کلیدواژه ها:

Prohibition of Torture ، Islamic Jurisprudence ، International Instruments ، Jurisprudential Maxims ، Comparative Analysis ، منع شکنجه ، فقه اسلامی ، اسناد بین المللی ، قواعد فقهی ، تحلیل تطبیقی