طراحی سیستم و تحلیل نهادی برای تحقق بهره وری اقتصادی خانواده با استفاده از مدل سیستم های مانا

در برنامه های توسعه پنج ساله، تاکید شده یک سوم رشد اقتصادی باید از بهره وری حاصل شود. ازآنجاکه خانواده واحد تولید و مصرف منابع است، نقش مهمی در مدیریت جریان بهره وری دارد. در این پژوهش، برای تدوین نقشه کلان ملی و تقسیم کار نهادی، ابتدا اهداف حاکمیت در تحقق بهره وری اقتصادی خانواده (نظام مسائل حاکمیت) تنظیم شد. سپس با بهره گیری از مدل سیستم های مانا و تطبیق آن با مدل مرجع کارکردی، بازیگران و نقش آفرینان بهره وری اقتصادی خانواده در زیرسیستم های مانا تحلیل شدند. با مطالعات کتابخانه ای و مصاحبه های خبرگان، رویکرد نگاشت نهادی از طریق ماتریس های وظیفه-کارکرد و نهاد-کارکرد به تفکیک اهداف حاکمیتی اعمال شد و نحوه نقش آفرینی بازیگران موجود بر اساس چارچوب کارکردی پیشنهادی برای دستیابی به هر هدف بررسی گردید. اهمیت مدل سازی مانا در ارائه معماری کلان، نگاه جامع سیستمی و جایابی صحیح بازیگران برای تضمین پایداری سیستم است. نتایج نشان می دهد در همه اهداف اقتصاد خانواده، یا نقش آفرینی بازیگران بالفعل ضعیف است یا اساسا متولی مشخصی وجود ندارد و خلا جدی نهادی دیده می شود. رویکرد مطلوب نیز کاهش تصدی گری دولت و حرکت به سمت توانمندسازی و پشتیبانی خانواده است. مدل سیستم مانا به عنوان چارچوب روش شناختی کیفی مبتنی بر داده های واقعی، با تلفیق داده های اسنادی و میدانی، تحلیل مضمون و اعتبارسنجی خبرگان، مبنای طراحی مدل نهادی بهره وری اقتصاد خانواده قرار گرفت. مضامین و کارکردهای نهادی استخراج شده در قالب مدل مرجع کارکردی سازمان دهی شدند و سپس در پنج لایه مدل مانا (عملیات، هماهنگی، مدیریت و کنترل، هوشمندی و سیاست گذاری) جایابی و روابط سیستمی میان نهادها تعیین شد.

کلیدواژه ها:

مدل سازی سیستمی مانا ، نگاشت نهادی ، بهره وری اقتصادی خانواده ، نظام مسائل حاکمیت ، معماری سازمانی