صلاحیت مراجع کیفری در رسیدگی به جرایم اطفال بزه دیده و بزهکار

مهمترین جلوه گاه دادرسی افتراقی وجود محاکم اختصاصی در رسیدگی به جرایم می باشد و اهمیت این امر در دادرسی اطفال و نوجوانان دو چندان است چرا که ویژگی های جسمی و روحی طفل سبب آسیب پذیری وی در روند دادرسی کیفری می گردد. محاکم اختصاصی اطفال و نوجوانان با بهره گیری از دستاوردهای جرم شناسی بالینی و بزه دیده شناسی در روند دادرسی بهتر می توانند در عین اجرای عدالت، آسیب پذیری کودک را در این پروسه به حداقل رسانند. در ایران به رغم خلا وجود محاکم اختصاصی در رسیدگی به موضوعات کودکان در بیش از دو دهه پس از انقلاب لکن قانون دادرسی کیفری مصوب ۱۳۷۸ به شکل ناقص و قانون دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ به شیوه ای کامل تر به این مهم اهتمام ورزید. این مقاله به روش توصیفی و تحلیلی با هدف بررسی جایگاه محاکم اختصاصی کودکان در حقوق ایران به رشته تحریر در آمده است. در این راستا ضمن توجه به قواعد و اصول بنیادین مرتبط با محاکم اختصاصی و تخصصی، وضعیت موجود بررسی و با نگاهی به اسناد بین المللی وضعیت مطلوب تبیین می گردد. بر اساس یافته های پژوهش قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ به عکس قوانین سابق تا حد زیادی به اصل اختصاصی بودن دادگاه های اطفال و نوجوانان پایبند شده و برخی الزامات آن از جمله افتراقی سازس دادرسی تا حدی مورد توجه قرار گرفته است؛ با این حال در مصادیق چون دادگاه کیفری ویژه نوجوانان و تجدید نظر این مهم مغفول مانده است.

کلیدواژه ها:

دادرسی افتراقی ، محاکم اختصاصی ، دادگاه اطفال و نوجوانان ، صلاحیت کیفری