بررسی ناآرامی های سال ۱۴۰۱ تهران براساس نظریه هانتینگتون و مقایسه آن با دیدگاه های امام خامنه ای

ناآرامی های سال ۱۴۰۱ در تهران و دیگر شهرهای ایران از مهم ترین رویدادهای اجتماعی و سیاسی دوران معاصر جمهوری اسلامی به شمار می آیند و بررسی آن ها مستلزم رویکردی چندلایه و تحلیلی دقیق از منظر نظریه های معتبر است. این مقاله پژوهشی می کوشد این ناآرامی ها را در پرتو دو چارچوب نظری متفاوت – نظریه سیاسی ساموئل هانتینگتون درباره تباهی سیاسی و نهادمندی، و دیدگاه های امام خامنه ای درباره ساختار ولایت فقیه، نقش دین و الگوی نهادمندی دینی – مورد تحلیل تطبیقی قرار دهد. نظریه هانتینگتون بر شکاف میان سرعت نوسازی اجتماعی و ظرفیت نهادهای سیاسی برای مدیریت مطالبات نوظهور تاکید می کند؛ در مقابل، دیدگاه امام خامنه ای بر اهمیت ایدئولوژی اسلامی، انسجام ساختار دینی، و کارکرد ولایت فقیه به عنوان رکن حفظ ثبات، مشروعیت و تداوم نظم سیاسی تمرکز دارد. ارزیابی همزمان این دو رویکرد نشان می دهد که هر یک ابعاد مستقلی از علل، زمینه ها و پیامدهای ناآرامی های ۱۴۰۱ را روشن می سازند و ترکیب آن ها می تواند تصویری جامع تر، دقیق تر و چندبعدی تر از وضعیت اجتماعی-سیاسی امروز ایران ارائه دهد؛ تصویری که درک روندهای تحول، چالش ها و ظرفیت های نظام سیاسی را نیز تسهیل می کند.

کلیدواژه ها:

نا آرامی های ۱۴۰۱ ، نظریه هانتینگتون ، نهادمندی سیاسی ، ولایت فقیه