<span dir="RTL" lang="FA">حفظ نظام اجتماعی؛ دال مرکزی مدیریت اعتراضات در آیات و روایات

مدیریت اعتراض از مباحث مبتلابه امروز جوامع بشری است. حکمرانان دین مدار بنابر مشیء اسلام، نمی توانند در ابزار، روش و غایت مدیریت اعتراضات از حقوق الناس و حقوق الله بدون شناخت سنجه های شرعی اغماض کنند. نه مداهنه فاقد منطق در اعتراضات که ناقض حقوق الله است مورد پذیرش اسلام بوده و نه پافشاری بنیادگرایانه و دگم به حقوق الهی مجوز نادیده گرفتن خواست مردم. در این میان یکی از محوری ترین متغیرهای اصیل در اتخاذ مشیء حکمرانی مبتنی بر دین، تمسک به قاعده فقهی مترقی «حفظ نظام» است. مراد از نظام، معنای موسع آن بوده که دارای خرده نظام های متعددی است و لزوم به معنای نظام سیاسی(حکومت) نیست. در این تحقیق با روش توصیفی-تحلیلی و تمسک به سبک استنطاقی شهید صدر، از میان عمومات فراوانی که قابل ارائه است، به آن دسته از آیات و روایات شاخص در باب مدیریت اعتراضات و تحلیل و تفسیر آن اشاره می شود که به طور خاص اصالت «حفظ نظام اجتماعی» را در مدیریت اعتراضات ثابت می کند. نتایج حاکی از آن است که هرگاه حاکمان و یا رهبران جامعه توان کافی برای اقناع جامعه برای التزام به هنجارهای صادره از سوی حکومت را داشته باشند، تکلیف آنان پافشاری بر حق است. همچنین مشیء حاکمان جامعه بایستی عمدتا بر طریقیت «مدارا» و عدول ناگزیر از هنجارهای کم اهمیت تر به نفع «حفظ نظام اجتماعی» باشد و هرگاه مدارا مقصد «حفظ نظام اجتماعی» را محقق نکرد، نوبت به مخالفت با اعتراضات و عنداللزوم برخورد می رسد.

کلیدواژه ها:

اعتراض ، اغتشاش ، مدارا ، بغی ، مداهنه ، نظام اجتماعی