مدل سازی معادلات ساختاری رابطه صفات تاریک شخصیت با اختلال بدریخت انگاری بدن در کاربران اینستاگرام: نقش میانجی علائم وسواسی- جبری و کمال گرایی

مقدمه: کاربران اینستاگرام آسیب پذیری بالایی در برابر ابتلا به اختلال بدریخت انگاری بدن دارند. بر همین اساس هدف از پژوهش حاضر مدل سازی معادلات ساختاری رابطه صفات تاریک شخصیت با اختلال بدریخت انگاری بدن در کاربران اینستاگرام با نقش میانجی علائم وسواسی- جبری و کمال گرایی بود. روش کار: این پژوهش از نوع همبستگی و مبتنی بر روش مدل سازی معادلات ساختاری بود. کلیه دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز در نیم سال اول سال تحصیلی ۱۴۰۵-۱۴۰۴ که به طور میانگین روزانه بیشتر از ۲ ساعت از اینستاگرام استفاده می کردند، جامعه آماری این مطالعه را تشکیل می دادند. با استفاده از روش نمونه گیری در دسترس، ۳۲۷ نفر از این دانشجویان انتخاب شدند و به فرم آنلاین مقیاس اصلاح شده وسواس فکری- عملی ییل- برآون برای اختلال بدریخت انگاری بدن (۱۹۹۷)، پرسشنامه صفات تاریک شخصیت  جانسون و وبستر (۲۰۱۰)، پرسشنامه وسواس فکری- عملی مادزلی (۱۹۸۰) و پرسشنامه چندبعدی کمال گرایی هویت و فلت (۱۹۹۱) پاسخ دادند. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون و مدل سازی معادلات ساختاری انجام شد. داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه ۲۲ و نرم افزار AMOS نسخه ۲۲ تحلیل شدند. یافته ها: اثر مستقیم صفات تاریک شخصیت بر اختلال بدریخت انگاری بدن (۰۵/۰p<، ۱۸۹/۰ =β)، علائم وسواسی- جبری (۰۵/۰p<، ۱۸۲/۰ =β) و کمال گرایی (۰۵/۰p<، ۱۸۰/۰ =β) مثبت و معنادار بود. علائم وسواسی- جبری بر اختلال بدریخت انگاری بدن (۰۰۱/۰p<، ۲۲۶/۰ =β) و کمال گرایی بر اختلال بدریخت انگاری بدن (۰۱/۰p<، ۲۱۳/۰=β) اثر مستقیم مثبت و معناداری داشتند. برای رابطه صفات تاریک شخصیت با اختلال بدریخت انگاری بدن با میانجی گری علائم وسواسی- جبری، مقدار اثر غیرمستقیم ۱۸/۰ به دست آمد (۰۵/۰p<). همچنین؛ برای رابطه صفات تاریک شخصیت با اختلال بدریخت انگاری بدن با میانجی گری کمال گرایی، مقدار اثر غیر مستقیم ۱۵/۰ محاسبه شد (۰۵/۰p<). همچنین شاخص های برازش مدل نشان دادند که مدل پژوهش از برازش مطلوبی برخوردار است. نتیجه گیری: به صورت کلی می توان نتیجه گرفت که صفات تاریک شخصیت با میانجی گری علائم وسواسی- جبری و کمال گرایی بر اختلال بدریخت انگاری بدنی در کاربران اینستاگرام تاثیر می گذارند. به بیان دیگر؛ افزایش صفات تاریک شخصیت منجر به افزایش علائم وسواسی- جبری و کمال گرایی شده و همین مسئله نهایتا باعث بروز علائم اختلال بدریخت انگاری بدنی در کاربران اینستاگرام می گردد.

کلیدواژه ها:

Body Dysmorphic Disorder ، Dark Personality Traits ، Instagram Users ، Obsessive-Compulsive Symptoms ، Perfectionism. ، اختلال بدریخت انگاری بدن ، اینستاگرام ، صفات تاریک شخصیت ، علائم وسواسی- جبری ، کمال گرایی.